Giáo án Giáo dục địa phương 6 - Chủ đề: Ngữ văn

Nội dung tài liệu: Giáo án Giáo dục địa phương 6 - Chủ đề: Ngữ văn

1. KẾ HOẠCH BÀI DẠY CÁC VĂN BẢN ĐƯỢC GIẢNG DẠY Bài tham khảo số 1 TRUYỀN THUYẾT BẮC GIANG Văn bản: Hùng Linh Công Môn học/Hoạt động giáo dục: Giáo dục địa phương tỉnh Bắc Giang lớp 6 - Chủ đề Ngữ văn Thời gian thực hiện: 03 tiết A. Mục tiêu 1. Năng lực: - Nhận biết được đặc điểm của truyền thuyết qua truyện “Hùng Linh Công”. - Đọc diễn cảm và sáng tạo văn bản “Hùng Linh Công”. Tóm tắt được các sự việc chính trong câu chuyện. - Nhận biết được tình cảm, cảm xúc của nhân dân qua cách xây dựng nhân vật và kết thúc truyện. - Biết tự học, hợp tác và sáng tạo trong đọc hiểu, viết, nói và nghe sau khi học một truyền thuyết Bắc Giang. 2. Phẩm chất - Yêu quý, trân trọng, tự hào, biết gìn giữ, phát huy truyền thống yêu nước và lao động xây dựng quê hương của con người Bắc Giang. - Có ý thức tìm hiểu về truyền thuyết và lịch sử Bắc Giang B. Thiết bị dạy học và học liệu 1. Thiết bị - Thiết bị CNTT, phần mềm: Máy tính, Power Point - Thiết bị dạy học khác: Máy chiếu, màn chiếu/tivi thông minh, loa, micro... 2. Học liệu - Học liệu số: Bài trình chiếu PowerPoint - Học liệu khác: Phiếu học tập, hình ảnh C. Tiến trình dạy học Tiết 1 Hoạt động 1. Mở đầu a. Mục tiêu: Thu hút sự chú ý, tạo hứng thú học tập; kết nối những bài học trước đó; huy động tri thức nền và trải nghiệm của học sinh. Đồng thời, qua đó, nêu nhiệm vụ học tập. b. Tổ chức thực hiện: * Chuyển giao nhiệm vụ Yêu cầu học sinh trả lời trắc nghiệm trên nền trò chơi Qiuzzi trong vòng 2 phút Chọn đáp án đúng nhất cho những câu hỏi sau: Câu 1. Truyền thuyết là loại truyện kể về các sự kiện và nhân vật ít nhiều có liên quan đến lịch sử, thông qua sự tưởng tượng, hư cấu. A. Cổ B. Truyền thuyết C. Dân gian
2. D. Truyện ngắn Câu 2. Truyền thuyết thường kể về: A. Những con người bình thường trong đời sống. B. Cuộc đời và chiến công của nhân vật lịch sử. C. Nguồn gốc các phong tục, sản vật địa phương. D. Cuộc đời và chiến công của nhân vật lịch sử, nguồn gốc các phong tục, sản vật địa phương theo quan điểm của tác giả dân gian. Câu 3. Truyền thuyết được kể theo trình tự thời gian đúng hay sai? A. Đúng B. Sai Câu 4. Cuộc đời nhân vật chính trong truyền thuyết được kể theo trình tự: A. Hoàn cảnh xuất hiện, thân thế; kết cục; chiến công phi thường B. Chiến công phi thường; hoàn cảnh xuất hiện, thân thế; kết cục C. Hoàn cảnh xuất hiện, thân thế; chiến công phi thường; kết cục. D. Tất cả các đáp án đều sai. Cau 5. Lời kể trong truyền thuyết thường có đặc điểm sau: A. Lời kể dân dã, gần gũi với lời ăn tiếng nói hàng ngày của nhân dân. B. Lời kể cô đọng, mang sắc thái trang trọng, ngợi ca, không sử dụng thủ pháp nghệ thuật. C. Lời kể cô đọng, mang sắc thái trang trọng, ngợi ca, thường sử dụng một số thủ pháp nghệ thuật. D. Lời kể chi tiết, sử dụng lời văn bay bổng, giàu tính hình tượng. Câu 6. Yếu tố kì ảo trong truyền thuyết có vai trò: A. Tạo nên sức hấp dẫn cho câu truyện. B. Tôn vinh, lí tưởng hóa nhân vật và chiến công của họ. C. Thể hiện trí tưởng tượng bay bổng của nhân dân. D. Cả ba đáp án đều đúng. * Thực hiện nhiệm vụ : Học sinh thực hiện nhiệm vụ theo yêu cầu * Báo cáo, thảo luận: Học sinh tham gia trò chơi các nhân * Kết luận, nhận định: GV tổng kết trò chơi, nhận xét đẫn dắt vào bài học. Đáp án: 1.C; 2.D;3.A;4.C;5.C;6.D Hoạt động 2. Hình thành kiến thức mới 1. Người anh hùng Hùng Linh Công a.Mục tiêu: - HS khám phá ý nghĩa của một số chi tiết đặc sắc trong văn bản. - Nêu ý nghĩa của hình tượng Hùng Linh Công. b. Tổ chức thực hiện: * Chuyển giao nhiệm vụ: GV yêu cầu học sinh điền phiếu học tập PHIẾU HỌC TẬP
3. Cuộc đời người Chi tiết tiêu biểu Kiểu/phân loại chi tiết Ý nghĩa của chi anh hùng tiết Sự ra đời kì lạ Tài năng hơn người Chiến công hiển hách Sự hoá thân - HS làm việc theo nhóm trong vòng 10 phút, trình bày trên giấy A0 * Thực hiện nhiệm vụ: - HS làm việc theo nhóm trong vòng 10 phút. * Báo cáo, thảo luận: - GV lần lượt gọi mỗi nhóm trình bày một nội dung đã thảo luận, các nhóm khác nghe và phản biện. * Kết luận, nhận định: GV đánh giá kết quả làm việc của HS, chốt kiến thức. Cuộc đời Chi tiết tiêu biểu Kiểu/phân loại chi Ý nghĩa của chi tiết người anh tiết hùng Sự ra - Mẹ Hùng Linh yếu tố kì ảo: quá Người anh đời kì lạ Công cầu tự tại chùa Y trình mang thai, sinh nở hùng là con của nhân Sơn => mang thai. khác người thường. dân. - Mang thai 12 yếu tố đời thực: tháng. người anh hùng cũng được sinh ra bởi 1 người mẹ , trong gia đình bình thường. Tài Tài năng lừng chi tiết kì ảo Người anh năng hơn thế, bắt hổ trên rừng, hùng bảo vệ nhân dân người giết giao long dưới khi hoà bình. biển, thiên tài, thiên tướng. Chiến Cùng Thánh Vừa kỳ ảo vừa Người anh công hiển Gióng đánh tan giặc hiện thực hùng giết giặc ngoại hách Ân xâm bảo vệ đất nước khi có chiến tranh. Sự Cưỡi hổ đen, tay chi tiết kì ảo Người anh hoá thân cầm kim đao bay lên hùng bất tử trong đỉnh núi hoá lòng nhân dân - Hoạt động cặp: nhận xét về ý nghĩa hình tượng người anh hùng Hs suy ngẫm, viết cá nhân, chia sẻ lại cho các bạn.
4. Rubric đánh giá sản phẩm hoạt động nhóm: Tiêu chí Mức 1 Mức 2 Mức 3 Đầy đủ, khoa học, Chưa chuẩn xác, Đầy đủ, khoa học, Nội dung chưa hoàn toàn chính hoặc chỉ chuẩn một chính xác xác, hoặc thừa,thiếu phần Khoa học, đảm bảo yêu Chưa khoa học, Hình thức Đẹp, sáng tạo cầu chưa đẹp. Tích cực nhưng chưa Ý thức làm việc Tích cực, tất cả lôi cuốn tất cả thành Chưa tích cực nhóm thành viên tham gia viên Điểm 9 - 10 điểm 7 - 8 điểm 5 - 6 điểm Tiết 2 2.Lưu dấu người anh hùng trong lịch sử a. Mục tiêu: - HS nhận ra yếu tố lịch sử trong văn bản. - Nêu được ý nghĩa của những yếu tố lịch sử được nhắc đến trong văn bản. b.Tổ chức thực hiện: * Chuyển giao nhiệm vụ: Gv phát phiếu học tập số 2. HS làm việc theo cặp trong vòng 10 phút Lời kể mang dấu tích lịch sử Ý nghĩa * Thực hiện nhiệm vụ: Học sinh thực hiện nhiệm vụ cặp đôi * Báo cáo, thảo luận: GV gọi ngẫu nhiên một số nhóm trình bày, học sinh nhóm khác nghe nhận xét, bổ sung * Kết luận, nhận định: GV đánh giá kết quả làm việc của HS, chốt kiến thức. Lời kể mang dấu tích lịch sử Ý nghĩa Tục truyền, đời Hùng Vương thứ sáu, ở vùng Kinh -Thể hiện rõ đặc Bắc điểm của thể loại truyền Bấy giờ có giặc Ân đến xâm phạm bờ cỡi nước ta thuyết: Kể về người anh Quân đến Hiệp Hoà hùng có liên quan đến lịch Lui quân về đến Y Sơn sử. Nhân dân lập đền thờ cúng. Nhà vua ban sắc phong - Phản ánh lịch sử là Y Sơn linh tích đại vương. Nhà vua cho dân làng thờ theo quan niệm của nhân phụng cha mẹ Hùng Linh Công tại hậu đường chủa Y Sơn, dân. thờ người anh hùng tại đền Y Sơn.
5. Từ đó đến nay, hằng năm, nhân dân vẫn duy trì đều đặn - Tạo tính chân thực ba ngày lễ hội. cho truyện truyền thuyết. 3. Chủ đề truyện Hùng Linh Công: a. Mục tiêu: HS xác định được chủ đề của tác phẩm. b. Tổ chức thực hiện: * Chuyển giao nhiệm vụ: GV yêu cầu HS làm việc cá nhân: Ghi ra giấy note câu trả lời cho câu hỏi: “Tác giả dân gian phản ánh những gì thông qua truyện Hùng Linh Công?” * Thực hiện nhiệm vụ: HS trả lời câu hỏi vào giấy note * Báo cáo, thảo luận: GV gọi lần lượt mỗi HS trả lời 1 đáp án, đáp án sau không trùng với đáp án trước. * Kết luận, nhận định: GV đánh giá kết quả làm việc của HS, chốt kiến thức. -Thông qua truyện Hùng Linh Công, tác giả dân gian muốn phản ánh quá trình dựng nước và giữ nước hào hùng của cha ông ta trong lịch sử. - Ngợi ca người anh hùng có công dẹp giặc cứu nước. - Phản ánh tinh thần đoàn kết, quyết tâm đánh giặc giữ nước của nhân dân. - Niềm biết ơn, thành kính đối với cha ông trong lịch sử dựng xây đất nước. Hoạt động 3. Luyện tập a. Mục tiêu: Củng cố kiến thức, thực hành áp dụng kiến thức vừa học để khắc sâu nội dung b. Tổ chức thực hiện: * Chuyển giao nhiệm vụ: GV nêu nhiệm vụ: Theo bạn, bài học lịch sử nào được tác giả dân gian gợi mở trong tác phẩm Hùng Linh Công vẫn còn có ý nghĩa sâu sắc đối với thời đại ngày nay? * Thực hiện nhiệm vụ: HS làm việc cá nhân thực hiện nhiệm vụ * Báo cáo, thảo luận: GV gọi 1-2 HS trình bày; HS khác nhận xét, bổ sung * Kết luận, nhận định: Bài học về lòng yêu nước, tự hào dân tộc; sức mạnh của tinh thần đoàn kết, vua tôi đồng lòng Hoạt động 4. Vận dụng a. Mục tiêu: Biết liên hệ, kết nối với kiến thức và kinh nghiệm sống của bản thân để hiểu thêm về tác phẩm, mở rộng sưu tầm các tác phẩm văn học dân gian tương tự. b. Tổ chức thực hiện: * Chuyển giao nhiệm vụ: GV yêu cầu HS về nhà thực hiện các nhiệm vụ: - Khai thác tài liệu ngữ liệu giáo dục địa phương sưu tầm thêm các tác phẩm văn học dân gian Bắc Giang cùng chung mô típ, nội dung, nghệ thuật với tác phẩm Hùng Linh Công đã học. - Chuyển thể Hùng Linh Công sang: thơ, kịch, rap. * Thực hiện nhiệm vụ: HS làm việc cá nhân, thực hiện nhiệm vụ ở nhà vào vở Bài tập * Báo cáo, thảo luận: Gọi HS báo cáo sản phẩm trong tiết học sau * Kết luận, nhận định: GV chấm, nhận xét và ghi nhận ý thức học tập của học sinh
6. Thiết kế bài dạy 2 Văn bản Hùng Linh Công Môn học/Hoạt động giáo dục: Giáo dục địa phương tỉnh Bắc Giang lớp 6 - Chủ đề Ngữ văn Thời gian thực hiện: 02 tiết Giáo viên thực hiện: Ngô Quỳnh Hương Đơn vị thực hiện: Trường THCS thị trấn Cao Thượng A. Mục tiêu bài học 1. Năng lực: - Chỉ ra được đặc điểm của truyền thuyết qua truyện Hùng Linh Công (nhân vật, dấu ấn lịch sử, ). - Đọc diễn cảm văn bản Hùng Linh Công. Tóm tắt được các sự việc chính trong câu chuyện. - Xác định được chủ đề của truyện; tình cảm, cảm xúc của nhân dân qua cách xây dựng nhân vật và kết thúc truyện. - Biết tự học, hợp tác và sáng tạo trong đọc hiểu, viết, nói và nghe sau khi học một truyền thuyết Bắc Giang. 2. Phẩm chất - Chăm chỉ: Hoàn thành nhiệm vụ học tập - Tự hào về truyền thống lịch sử quê hương Bắc Giang, biết ơn cha ông đã có công xây dựng và bảo vệ đất nước. B. Thiết bị và học liệu 1. Thiết bị - Thiết bị CNTT, phần mềm: Máy tính, Power Point - Thiết bị dạy học khác: Tivi thông minh, điện thoại, loa, micro... 2. Học liệu - Học liệu số: Bài trình chiếu Power Point, học liệu Giáo dục địa phương Bắc Giang. - Học liệu khác: Tài liệu văn học địa phương tỉnh Bắc Giang lớp 6, học liệu GDĐP, phiếu học tập, hình ảnh, giấy A0, bút dạ, C. Tiến trình dạy học Tóm tắt tiến trình dạy học: Tiết Tiến trình Thời Sản Cách học gian phẩm tổ chức Ho1 ạt động 1. Mở đầu 10 phút Giấy ghi chú Cá nhân Hoạt động 2. Hình thành kiến thức 1. Đọc và tìm hiểu chung 15 phút PHT số 1 Cá nhân, cặp đôi 2. Đọc- hiểu văn bản 2.1. Người anh hùng Hùng 20 phút PHT số 2 Nhóm lớn Linh Công
7. 2 2.2. Dấu ấn lịch sử 15 phút PHT số 3 Cặp đôi 2.3. Chủ đề, tình cảm của 10 phút Giấy ghi chú Cá nhân nhân dân Hoạt động 3. Luyện tập 15 phút Đoạn văn của Cá nhân HS Hoạt động 4: Vận dụng 5 phút Câu trả lời của Cá nhân HS Hoạt động 1. Mở đầu (10 phút) 1. Mục tiêu: Thu hút sự chú ý, tạo hứng thú học tập; kết nối những bài học trước đó; huy động tri thức nền và trải nghiệm của học sinh. Đồng thời, qua đó, nêu nhiệm vụ học tập. 2. Tổ chức thực hiện: * Chuyển giao nhiệm vụ: - GV: đưa hệ thống câu hỏi trên máy chiếu (kèm theo hình ảnh). - Mỗi câu hỏi chỉ trả lời 1 lần. - Nội dung các câu hỏi: Câu 1. Chỉ ra truyện dân gian được nói tới trong bài ca dao sau: Trèo lên cây gạo cao cao Bước xuống hội Gióng vui sao vui vầy Giáo gươm cờ xí trùng trùng Hằng năm mở hội tưng bừng vui thay Nhớ xưa Thánh Gióng tích rày Uy phong rạng rỡ đến nay còn truyền Câu 2. Theo em, dưới đây là hình ảnh về ngôi chùa nổi tiếng nào của huyện Việt Yên gắn liền với câu ca dao: Thứ nhất là chùa Đức La, Thứ nhì chùa Bổ, thứ ba chùa Tràng Câu 3. Đoạn video sau nói về khu di tích lịch sử nào nằm ở thành phố Bắc Giang? (Nội dung video trên máy chiếu) Câu 4. Điền từ còn thiếu trong lời dạy của Bác ở câu sau: “Các ........ đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”.
8. Câu 5. Ca dao có câu: Vui nhất là hội chùa Thầy Vui thì vui vậy, chẳng tày hội IA Câu ca dao và hình ảnh trên gợi nhắc tới truyền thuyết nào của Bắc Giang? Chùa Y Sơn * Thực hiện nhiệm vụ : - HS quan sát, ghi đáp án ra giấy. - GV quan sát, hỗ trợ HS nếu cần. * Báo cáo, thảo luận: HS chấm chéo, báo cáo kết quả. * Kết luận, nhận định: GV chốt đáp án đúng và kết nối vào bài mới. - Dự kiến sản phẩm: Câu 1: Truyền thuyết “Thánh Gióng” Câu 2: Chùa Bổ Đà Câu 3: Khu di tích đền Xương Giang Câu 4: Vua Hùng Câu 5: Truyền thuyết “Hùng Linh Công” -> GV nêu vấn đề cần tìm hiểu trong bài học. Hoạt động 2. Hình thành kiến thức mới a. Mục tiêu: - Chỉ ra được đặc điểm của truyền thuyết qua truyện Hùng Linh Công (nhân vật, dấu ấn lịch sử, ). - Đọc diễn cảm văn bản Hùng Linh Công. Tóm tắt được các sự việc chính trong câu chuyện. - Xác định được chủ đề của truyện; tình cảm, cảm xúc của nhân dân qua cách xây dựng nhân vật và kết thúc truyện. b. Tổ chức thực hiện: 1. Đọc – tìm hiểu chung (15 phút) * Chuyển giao nhiệm vụ: HS đọc tài liệu SGK phần Em cần biết và thực hiện hai nhiệm vụ chính. - Nhiệm vụ 1: Đọc diễn cảm văn bản. - Nhiệm vụ 2: Dựa vào học liệu Giáo dục địa phương Bắc Giang, thông tin trong SGK GD ĐP, tất cả HS trong lớp cùng chỉ ra được những nét cơ bản về thể loại truyền thuyết và văn bản “Hùng Linh Công”, hoạt động cá nhân, thời gian 3 phút (Đã giao từ giờ học trước).. - Nhiệm vụ 3: HS hoạt động cặp đôi trả các câu hỏi gợi ý trong phiếu học tập số 1 (kĩ thuật 5w), thời gian 5 phút (Đã giao từ giờ học trước) . Câu hỏi Thông tin (các sự việc chính)
9. Truyện kể về ai? (who) Câu chuyện được kể vào thời gian nào, ở đâu? (when, where) Hoàn cảnh đất nước lúc đó như thế nào? (what) Các sự kiện chính được kể là g? (what) * Thực hiện nhiệm vụ: - Nhiệm vụ 1: HS đọc diễn cảm nối tiếp câu chuyện. - Nhiệm vụ 2: HS làm việc cá nhân. - Nhiệm vụ 2: HS làm việc cặp đôi. * Báo cáo, thảo luận: - GV quay ngẫu nhiên cá nhân, nhóm trình bày. - HS khác nhận xét, phản biện. * Kết luận, nhận định: - GV nhận xét về câu trả lời của HS, bổ sung và chốt lại kiến thức. - Dự kiến sản phẩm: + Truyền thuyết: Thể loại văn học dân gian Có yếu tố kì ảo Nhân vật, sự việc có liên quan đến lịch sử Thể hiện thái độ, cách đánh giá của nhân dân + Phiếu học tập 1: Tóm tắt văn bản “Hùng Linh Công”. Nội dung Thông tin Truyện kể về Hùng Linh Công ai? Xảy ra khi nào? Thời Hùng Vương thứ 6 Xảy ra ở đâu? Ở vùng Kinh Bắc Nhân vật được - Hùng Linh Công được sinh ra (Sự ra đời) kể chủ yếu qua những - Hổ dữ gây hại, đánh giặc (Chiến công) sự việc nào? - Bay lên đỉnh núi và hoá (Sự hoá thân) 2. Đọc- hiểu văn bản 2.1. Người anh hùng Hùng Linh Công (20 phút) * Chuyển giao nhiệm vụ: - Nhiệm vụ: Tất cả các bạn HS trong lớp đọc kĩ văn bản, trao đổi nhóm 4-6 HS, hoàn thiện phiếu học tập số 2 (Đã giao từ giờ học trước), thời gian 10 phút. Cuộc đời người anh Chi tiết tiêu biểu Kiểu/phân loại Ý nghĩa của chi tiết hùng chi tiết Sự ra đời kì lạ
10. Tài năng hơn người Chiến công hiển hách Sự hoá thân Ý nghĩa nhân vật * Thực hiện nhiệm vụ: - HS trao đổi nhóm theo phân công. - GV quan sát, hỗ trợ nếu cần. * Báo cáo, thảo luận: - GV quay ngẫu nhiên nhóm trình bày. - HS khác nhận xét, phản biện. * Kết luận, nhận định: - GV nhận xét về câu trả lời của HS, bổ sung và chốt lại kiến thức. - Dự kiến sản phẩm: Phiếu học tập 2. Cuộc đời Chi tiết tiêu biểu Kiểu/phân loại chi Ý nghĩa của chi tiết người anh hùng tiết Sự ra đời kì lạ - Mẹ Hùng Linh yếu tố kì ảo: quá trình Người anh Công cầu tự tại mang thai, sinh nở hùng là con của nhân chùa Y Sơn sau khác người thường. dân. đó mang thai. yếu tố đời thực: người - Mang thai 12 anh hùng cũng được tháng. sinh ra bởi 1 người mẹ , trong gia đình bình thường. Tài năng hơn Tài năng Chi tiết kì ảo Người anh hùng bảo người lừng thế, bắt hổ vệ nhân dân khi hoà trên rừng, giết bình. giao long dưới biển, thiên tài, thiên tướng. Chiến công hiển Cùng Thánh Vừa kỳ ảo vừa hiện Người anh hùng giết hách Gióng đánh tan thực giặc ngoại xâm bảo giặc Ân vệ đất nước khi có chiến tranh. Sự hoá thân Cưỡi hổ đen, tay Chi tiết kì ảo Người anh hùng bất cầm kim đao bay tử trong lòng nhân lên đỉnh núi hoá dân Ý nghĩa nhân Khẳng định sức mạnh của truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn vật kết của dân tộc. Tiết 2
11. 2.2. Dấu ấn lịch sử/Lưu dấu người anh hùng trong lịch sử (15 phút) a. Mục tiêu: - HS nhận ra yếu tố lịch sử trong văn bản. - Nêu được ý nghĩa của những yếu tố lịch sử được nhắc đến trong văn bản. c.Tổ chức thực hiện: * Chuyển giao nhiệm vụ học tập: - GV phát phiếu học tập số 2. Lời kể mang dấu tích lịch sử Ý nghĩa - HS làm việc theo cặp đôi trong vòng 5 phút * Thực hiện nhiệm vụ: - HS trao đổi cặp đôi theo phân công. - GV quan sát, hỗ trợ nếu cần. * Báo cáo, thảo luận: - GV quay ngẫu nhiên cặp đôi trình bày. - HS khác nhận xét, phản biện. * Kết luận, nhận định: - GV nhận xét về câu trả lời của HS, bổ sung và chốt lại kiến thức. - Dự kiến sản phẩm: Lời kể mang dấu tích lịch sử Ý nghĩa Tục truyền, đời Hùng Vương thứ sáu, ở vùng -Thể hiện rõ đặc điểm của Kinh Bắc thể loại truyền thuyết: Kể về Bấy giờ có giặc Ân đến xâm phạm bờ cỡi người anh hùng có liên quan đến nước ta lịch sử. Quân đến Hiệp Hoà - Phản ánh lịch sử theo Lui quân về đến Y Sơn quan niệm của nhân dân. Nhân dân lập đền thờ cúng. Nhà vua ban sắc - Tạo tính chân thực cho phong là Y Sơn linh tích đại vương. Nhà vua cho truyện truyền thuyết. dân làng thờ phụng cha mẹ Hùng Linh Công tại hậu đường chủa Y Sơn, thờ người anh hùng tại đền Y Sơn. Từ đó đến nay, hằng năm, nhân dân vẫn duy trì đều đặn ba ngày lễ hội. 2. 3. Chủ đề truyện Hùng Linh Công, tình cảm của nhân dân (10 phút) a. Mục tiêu: HS xác định được chủ đề của truyện; tình cảm, cảm xúc của nhân dân qua cách xây dựng nhân vật và kết thúc truyện. c. Tổ chức thực hiện:
12. * Chuyển giao nhiệm vụ học tập: - HS làm việc cá nhân: Ghi ra giấy note câu trả lời cho câu hỏisau: + Tác giả dân gian phản ánh những gì thông qua truyện Hùng Linh Công? + Qua đó thể hiện tình cảm gì của nhân dân? * Thực hiện nhiệm vụ: - HS trả lời câu hỏi vào giấy note. - GV quan sát, hỗ trợ nếu cần. * Báo cáo, thảo luận: - GV gọi lần lượt mỗi HS trả lời 1 đáp án, đáp án sau không trùng với đáp án trước. - HS khác nhận xét, phản biện. * Kết luận, nhận định: - GV nhận xét về câu trả lời của HS, bổ sung và chốt lại kiến thức. - Dự kiến sản phẩm: + Chủ đề truyện: Thông qua truyện Hùng Linh Công, tác giả dân gian phản ánh quá trình dựng nước và giữ nước hào hùng của cha ông ta trong lịch sử; ngợi ca người anh hùng có công dẹp giặc cứu nước; phản ánh tinh thần đoàn kết, quyết tâm đánh giặc giữ nước của nhân dân. + Tình cảm của nhân dân: Niềm biết ơn, thành kính đối với cha ông trong lịch sử dựng xây đất nước. Hoạt động 3. Luyện tập (15 phút) 1. Mục tiêu: - Rèn luyện kĩ năng viết đoạn văn cảm thụ về một chi tiết, hình ảnh nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm. 2.Tổ chức thực hiện: * Chuyển giao nhiệm vụ học tập: HS làm việc cá nhân, lựa chọn 1 hình ảnh hoặc một hành động của Hùng Linh Công đã để lại ấn tượng sâu sắc trong em và viết đoạn văn khoảng 5-7 câu về hình ảnh/ chi tiết mà em lựa chọn dựa theo hướng dẫn sau (10 phút): Trong truyện Hùng Linh Công, em ấn tượng nhất với hình ảnh/ hành động của Hùng Linh Công. Hình ảnh? hành động đó thể hiện . Qua hình ảnh nhân vật Hùng Linh Công, em thấy mình cần . * Thực hiện nhiệm vụ: - HS viết hoàn chỉnh đoạn văn vào vở. - GV quan sát, hỗ trợ nếu cần. * Báo cáo, thảo luận:
13. - GV gọi 1 HS trình bày. - HS khác nhận xét, phản biện. * Kết luận, nhận định: - GV nhận xét về câu trả lời của HS, bổ sung và chốt lại kiến thức.  Hoạt động 4. Vận dụng (5 phút) 1. Mục tiêu: - Vận dụng kiến thức đã học vào tìm hiểu một vấn đề trong đời sống. 2.Tổ chức thực hiện: * Chuyển giao nhiệm vụ học tập: Học sinh xem video về lễ hội Y Sơn rồi yêu cầu học sinh giải thích ý nghĩa của mỗi ngày lễ hội. * Thực hiện nhiệm vụ: - HS suy nghĩ cá nhân, ghi câu trả lời vào vở. - GV quan sát, hỗ trợ nếu cần. * Báo cáo, thảo luận: - GV gọi 1 HS trình bày. - HS khác nhận xét, phản biện. * Kết luận, nhận định: - GV nhận xét về câu trả lời của HS, bổ sung và chốt lại kiến thức. - Dự kiến sản phẩm: Ý nghĩa của mỗi ngày lễ hội. + Thể hiện lòng tôn kính, biết ơn với công ơn sinh thành của thánh mẫu. + Gợi nhắc, ghi nhớ công lao và bất tử hóa hình ảnh người anh hùng trong tâm trí nhân dân Bắc Giang. + Tạo nên nét đẹp văn hóa truyền thống cho quê hương. + Thể hiện mong ước về cuộc sống bình yên, ấm no, hạnh phúc cho nhân dân. * Bài tập về nhà: - Học sinh đọc tài liệu Học liệu Giáo dục địa phương Bắc Giang để thực hiện các nhiệm vụ sau: + Nhiệm vụ 1: Quay video kể diễn cảm ít nhất 01 truyện truyền thuyết Bắc Giang ngoài SGK. + Nhiệm vụ 2: Hoàn thành các đề phần tự đánh giá trong học liệu vào vở. => Sau khi hoàn thành 02 nhiệm vụ, đưa lên Padlet của lớp trước tiết học sau 01 ngày (GV kiểm tra, chấm chữa). Bài tham khảo số 3 TRUYỀN THUYẾT BẮC GIANG Văn bản: Hùng Linh Công Môn học/Hoạt động giáo dục: Giáo dục địa phương tỉnh Bắc Giang lớp 6 - Chủ đề Ngữ văn Thời gian thực hiện: 03 tiết I. Mục tiêu 1. Năng lực: - Nhận biết được đặc điểm của truyền thuyết qua truyện “Hùng Linh Công”. - Đọc diễn cảm và sáng tạo văn bản “Hùng Linh Công”. Tóm tắt được các sự việc chính trong câu chuyện.
14. - Nhận biết được tình cảm, cảm xúc của nhân dân qua cách xây dựng nhân vật và kết thúc truyện. - Biết tự học, hợp tác và sáng tạo trong đọc hiểu, viết, nói và nghe sau khi học một truyền thuyết Bắc Giang. 2. Phẩm chất: - Yêu quý, trân trọng, tự hào, biết gìn giữ, phát huy truyền thống yêu nước và lao động xây dựng quê hương của con người Bắc Giang. - Có ý thức tìm hiểu về truyền thuyết và lịch sử Bắc Giang. II. Thiết bị dạy học và học liệu 1. Thiết bị - Thiết bị CNTT, phần mềm: Máy tính, PowerPoint - Thiết bị dạy học khác: Máy chiếu, màn chiếu/tivi thông minh, loa, micro... 2. Học liệu - Học liệu số: Bài trình chiếu PowerPoint - Học liệu khác: Phiếu học tập, hình ảnh III. Tiến trình dạy học Tiết 1. Hoạt động 1: Mở đầu a. Mục tiêu: - Huy động kiến thức nền, hiểu biết của HS về các lễ hội, câu ca dao gắn với truyền thuyết và địa danh lịch sử trên quê hương Bắc Giang để liên kết với bài học. - Tạo tâm thế hứng thú cho HS tìm hiểu bài. b. Tổ chức thực hiện - GV tổ chức trò chơi: Ai nhanh hơn, ai thông minh hơn. - HS trả lời các câu hỏi, tìm ra đáp đúng. * Chuyển giao nhiệm vụ: - GV: đưa hệ thống câu hỏi trên máy chiếu (kèm theo hình ảnh). - Mỗi câu hỏi chỉ trả lời 1 lần. - GV chốt đáp án trên máy chiếu. Nội dung các câu hỏi: Câu 1. Chỉ ra truyện dân gian được nói tới trong bài ca dao sau: Trèo lên cây gạo cao cao Bước xuống hội Gióng vui sao vui vầy Giáo gươm cờ xí trùng trùng Hằng năm mở hội tưng bừng vui thay Nhớ xưa Thánh Gióng tích rày Uy phong rạng rỡ đến nay còn truyền Câu 2. Theo em, dưới đây là hình ảnh về ngôi chùa nổi tiếng nào của huyện Việt Yên gắn liền với câu ca dao: Thứ nhất là chùa Đức La, Thứ nhì chùa Bổ, thứ ba chùa Tràng
15. Câu 3. Đoạn video sau nói về khu di tích lịch sử nào nằm ở thành phố Bắc Giang? (Nội dung video trên máy chiếu) Câu 4. Điền từ còn thiếu trong lời dạy của Bác ở câu sau: “Các ........ đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”. Câu 5. Ca dao có câu: Vui nhất là hội chùa Thầy Vui thì vui vậy, chẳng tày hội IA Chùa Y Sơn Câu ca dao và hình ảnh trên gợi nhắc tới truyền thuyết nào của Bắc Giang? - Hs: tiếp nhận * Thực hiện nhiệm vụ - Học sinh: trả lời - Giáo viên: quan sát giúp đỡ HS - Dự kiến sản phẩm: Câu 1: Truyền thuyết “Thánh Gióng” Câu 2: Chùa Bổ Đà Câu 3: + Khu di tích đền Xương Giang Câu 4: Vua Hùng Câu 5: Truyền thuyết “Hùng Linh Công” * Báo cáo, thảo luận: * Kết luận, nhận định: - GV nêu vấn đề cần tìm hiểu trong bài học. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung Tìm hiểu chung I. Tìm hiểu chung a. Mục tiêu: HS nhận biết, chỉ ra được những nét cơ bản về thể loại truyền thuyết và văn bản “Hùng Linh Công”.
16. b. Tổ chức thực hiện: * Chuyển giao nhiệm vụ - HS đọc tài liệu SGK phần Em cần biết và nội dung văn bản Hùng Linh Công, quan sát tranh minh họa để tìm ra đặc điểm chung của truyền thuyết và nhân vật, sự việc chính, bố cục của câu chuyện. - Giáo viên: Nêu yêu cầu, câu hỏi: 1. Dựa vào tài liệu SGK và sự chuẩn bị bài ở nhà, em hãy nêu hiểu biết chung về thể loại truyền thuyết? 1. Thể loại truyền thuyết 2. Phương thức biểu đạt chính của văn bản “Hùng - Truyền thuyết: Linh Công” là gì? + Thể loại văn học dân 3. Trong truyện có những nhân vật nào? Ai là nhân gian vật chính? + Có yếu tố kì ảo Trò chơi: Tiếp sức + Nhân vật, sự việc có 4. Hãy quan sát các bức tranh minh họa và chỉ ra liên quan đến lịch sử các sự việc tương ứng theo tiến trình của câu chuyện. + Thể hiện thái độ, cách 5. Dựa vào tiến trình các sự việc, em sẽ chia văn đánh giá của nhân dân bản làm mấy phần? 2. Truyền thuyết “Hùng - Học sinh: tiếp nhận Linh Công” * Thực hiện nhiệm vụ: - Phương thức biểu đạt: - Học sinh: làm việc cá nhân, chơi trò chơi Tự sự - Giáo viên: - Đọc-tóm tắt sự việc + Gọi HS trả lời câu hỏi chính: có 5 sự việc chính. + Chọn bất kì 2 đội (3 HS/đội) lên bảng ghi kết quả, - Bố cục: 3 phần quan sát, hỗ trợ HS + Phần 1: Từ đầu đến -* Báo cáo, thảo luận: HS báo cáo kết quả “thiên tướng”: Sự ra đời và lớn * Kết luận, nhận định : GV chốt kiến thức lên của Hùng Linh Công. 1. Truyền thuyết: (Chốt phần nội dung) + Phần 2: Tiếp đến “vô 2. Truyền thuyết “Hùng Linh Công” số”: Những chiến công của - Truyện Hùng Linh Công thuộc thể loại truyền Hùng Linh Công. thuyết về thời đại Hùng Vương trong thời kì giữ nước. + Phần 3: Còn lại: Hùng - Phương thức biểu đạt: tự sự Linh Công bay lên núi và dấu - Nhân vật: Bố, mẹ, Hùng Linh Công, vua, tráng sĩ tích còn lại. làng Phù Đổng-Thánh Gióng, dân binh, bọn giặc. - 5 sự việc chính: + Sự ra đời và lớn lên của Hùng Linh Công + Hùng Linh Công giúp dân diệt trừ hổ dữ + Hùng Linh Công xuất binh tiếp ứng đánh thắng giặc Ân. II. Đọc - hiểu văn bản + Hùng Linh Công bay lên đỉnh núi và hóa 1. Sự ra đời và lớn lên + Những dấu tích còn lại của Hùng Linh Công - Bố cục: 3 phần
17. Học sinh: các nhóm nhận xét , bổ sung, đánh giá - Giáo viên nhận xét, đánh giá - Giáo viên chốt kiến thức 2. Đọc- hiểu văn bản: a. Mục tiêu: + Nhận biết và phân tích được sự ra đời, lớn lên; các chiến công và phẩm chất của Hùng Linh Công. + Nhận biết được đặc điểm của truyền thuyết qua truyện “Hùng Linh Công”. + Biết được ý nghĩa của một số chi tiết tiêu biểu trong truyện. + Nhận biết được tình cảm, quan niệm của nhân dân qua cách xây dựng nhân vật và kết thúc truyện. b.Tổ chức thực hiện - HS làm việc với SGK, tìm phát hiện chi tiết ghi vào bảng phụ nhóm, vở ghi. - Xem video, quan sát hình ảnh kết nối với nội dung văn bản trong SGK. * Chuyển giao nhiệm vụ 1: - Giáo viên: Nêu yêu cầu Thảo luận nhóm (8 phút): Chia lớp thành 4 nhóm lớn. Dựa vào phần 1, thảo luận để trả lời các câu hỏi: 1. Hãy tìm các chi tiết kể về sự ra đời và lớn lên của Hùng Linh Công? Em có nhận xét gì về các chi tiết ấy? 2. Nhận xét về sự ra đời và lớn lên của Hùng Linh Công? - Chi tiết tưởng tượng, kì 3. Kể tên những câu chuyện dân gian có chi tiết sinh ảo xen lẫn chi tiết đời thường, nở thần kì. gần gũi. Thảo luận cặp đôi (2 phút): - Sự ra đời và lớn lên 4. Kể về sự ra đời và lớn lên như vậy, nhân dân ta khác thường và kì lạ của nhân muốn thể hiện quan niệm và mong ước gì? vật. - Hs: tiếp nhận -Thể hiện tài năng và sức * Thực hiện nhiệm vụ 1: mạnh phi thường của Hùng Linh - Học sinh: thảo luận nhóm lớn, thảo luận cặp đôi Công - Giáo viên: quan sát, hỗ trợ hs *Báo cáo, thảo luận: HS thảo luận cặp đôi đại diện nhóm báo cáo * Kết luận, nhận định Giáo viên chốt kiến thức
18. Khi Sự ra đời lớn lên - Thời - Lúc 17 tuổi: gian: đời cao chín thước, râu Hùng Vương hùm hàm én, mắt thứ 6 phượng mày ngài, - Địa đôi vai rắn như đá, điểm: vùng râu dài tận rốn Kinh Bắc - Tài năng: - Ông bắt hổ trên rừng, bà Hùng Nhạc giết được giao long đi cầu tự tại chùa Y Sơn. - Ra đời sau mười hai tháng mang thai: chân mập mạp, hình dong tựa lân hổ, cốt cách tựa bách tùng 2. Sự ra đời và lớn lên khác thường và kì lạ của nhân vật. 3. Những câu chuyện dân gian có chi tiết sinh nở thần kì (Thánh Gióng, Con rồng cháu Tiên) 4. Trong quan niệm của dân gian, đã là bậc anh hùng thì phải phi thường trong mọi biểu hiện, từ lúc sinh ra cho đến lúc lớn lên. Từ đó như báo trước về khả năng lập được những chiến công lớn lao của nhân vật. Tiết 2: Hoạt động của giáo viên và học Nội dung sinh a. Mục tiêu: II. Đọc - hiểu văn bản + Nhận biết và phân tích được sự ra 1. Sự ra đời và lớn lên của Hùng Linh đời, lớn lên; các chiến công và phẩm chất của Công Hùng Linh Công. + Nhận biết được đặc điểm của truyền 2. Những chiến công của Hùng Linh thuyết qua truyện “Hùng Linh Công”. Công + Biết được ý nghĩa của một số chi a. Hùng Linh Công diệt hổ dữ tiết tiêu biểu trong truyện.
19. + Nhận biết được tình cảm, quan - Hùng Linh Công có sức mạnh, tài năng niệm của nhân dân qua cách xây dựng nhân xuất chúng của người anh hùng; yêu dân, dũng vật và kết thúc truyện. cảm, sẵn sàng xả thân vì dân. b. Tổ chức thực hiện - HS làm việc với SGK, tìm phát hiện chi tiết ghi vào bảng phụ nhóm, vở ghi. - Xem video, quan sát hình ảnh kết nối với nội dung văn bản trong SGK. * Chuyển giao nhiệm vụ: Nhiệm vụ 2 - Giáo viên: Nêu yêu cầu: 1. Phần diễn biến của truyện kể về mấy chiến công Hùng Linh Công ? Đó là những chiến công nào? 2. Đưa phiếu học tập trên máy chiếu có hệ thống câu hỏi: b. Hùng Linh Công diệt giặc H: Trước thảm họa của dân, vua đã - Thể hiện tài năng, sự dũng cảm, kiên giao cho Hùng Linh Công nhiệm vụ gì? cường, ý chí quyết tâm đánh giặc, bảo vệ Tổ H: Hùng Linh Công đã thực hiện quốc của Hùng Linh Công. nhiệm vụ như thế nào? Kết quả ra sao? - Khẳng định sức mạnh của truyền thống H: Từ đó, em có nhận xét gì về tài yêu nước, tinh thần đoàn kết của dân tộc. năng và phẩm chất của Hùng Linh Công? Nhiệm vụ 3 1. Thời bấy giờ, nước ta đang trong hoàn cảnh nào? 2. Trình bày quá trình diệt giặc của Hùng Linh Công và kết quả của cuộc chiến. 3. Thảo luận cặp đôi: Chi tiết Hùng Linh Công chiêu mộ binh sĩ, tập luyện và tiếp ứng cho Phù Đổng Thiên Vương gợi nhắc truyền thống gì của người Việt? 4. Qua các chiến công em hiểu được thêm những phẩm chất nào của Hùng Linh Công? Nhiệm vụ 4 H: Em hãy tìm các chi tiết kì ảo phần cuối truyện? H: Việc Hùng Linh Công không trở lại triều đình nhận tước lộc hay ở lại quê hương mà lại hóa có ý nghĩa gì? H: Việc lập đền thờ tưởng nhớ công đức của HLC và phụ thân cùng mẫu thân của
20. ngài đã thể hiện tình cảm gì của nhân dân Bắc Giang? 3. Hùng Linh Công bay lên núi và dấu tích Nhiệm vụ 5: còn lại + Theo em, nghệ thuật đặc sắc của - Chi tiết kỳ ảo, hoang đường truyện là gì? - Ngợi ca, tôn vinh người anh hùng yêu + Trong truyền thuyết này, những chi nước, không màng danh lợi sẽ bất tử, sống mãi tiết nào gắn với hiện thực lịch sử? trong lòng dân. + Qua đây, em hãy nêu ý nghĩa của - Nhà vua phong là Y Sơn linh tích đại truyện? Vương - Học sinh: tiếp nhận - Dân làng thờ phụng, duy trì các ngày lễ - Học sinh: tiếp nhận hội * Thực hiện nhiệm vụ : -> Nhân dân luôn tôn kính, biết ơn và - Học sinh: làm việc cá nhân, trả lời khắc ghi mãi công lao của người anh hùng. các câu hỏi trong phiếu bài tập vào vở ghi. III. Tổng kết: - Giáo viên: quan sát, hỗ trợ hs - Sử dụng các chi tiết tưởng tượng, kì ảo. * Báo cáo, thảo luận: HS báo cáo kết - Ca ngợi người anh hùng có nhiều chiến quả công lẫy lừng. * Kết luận, nhận định - Thể hiện lòng tự hào của nhân dân Bắc Giáo viên chốt kiến thức Giang. Nhiệm vụ 2 - Giải thích nguồn gốc các lễ hội, 1. Kể về 2 chiến công: giết hổ và diệt khẳng định truyền thống văn hóa lâu đời giặc Ân của Bắc Giang. 2. - Giao nhiệm vụ diệt hổ - HLC đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ: diệt được hàng trăm con - Đây là người anh hùng dũng cảm, tài năng, oai phong lẫm liệt, yêu nước và thương dân Nhiệm vụ 3 1. Thời đại giặc Ân xâm lược 2. Qúa trình diệt giặc: + Nhận gươm quý, 3 vạn binh mã + Mộ thêm 213 dân binh + Tập luyện, bồi dưỡng binh sĩ + Xuất quân tiếp ứng cho Thánh Gióng - Kết quả: giặc kinh hồn bạt vía, bỏ chạy tán loạn 3. Truyền thống đoàn kết, kiên cường, bất khuất, tinh thần yêu nước, ý chí quyết tâm, sẵn sàng chiến đấu khi đất nước gặp họa xâm lăng => tạo nên sức mạnh của cả dân