Bài giảng Ngữ văn 10 - Bài: Trao duyên

Nội dung tài liệu: Bài giảng Ngữ văn 10 - Bài: Trao duyên

1. BỐ CỤC BÀI HỌC A. Kiểm tra bài cũ B. Bài mới I. Tìm hiểu chung 1. Vị trí đoạn trích 2. Đọc 3. Bố cục 4. Đại ý II. Đọc hiểu VB ĐT 1. Đoạn 1: 10 câu đầu 2. Đoạn 2: 8 câu tiếp 3. Đoạn 3: 16 câu cuối III. Tổng kết ; IV. Củng cố, luyện tập
2. Kiểm tra bài cũ Câu 1. Nguyễn Du sáng tác Truyện Kiều dựa theo một cuốn tiểu thuyết chương hồi của Thanh Tâm Tài Nhân có tên là: A. Kim Vân Kiều truyện B. Kim Kiều truyện A C. Kim Kiều tân truyện D. Kim Vân Kiều tân truyện
3. Câu 2. Khái quát nào sau đây về giá trị tư tưởng của Truyện Kiều là không đúng? A. Truyện Kiều là bài ca tình yêu tự do và ước Cmơ công lý B. Truyện Kiều là tiếng khóc cho số phận con người C. Truyện Kiều là lời than ai oán về sự dập vùi của định mệnh D. Truyện Kiều là lời tố cáo mạnh mẽ, đanh thép XHPK đương thời
4. Câu 3. Gọi Truyện Kiều là “một bách khoa thư của muôn vàn tâm trạng” là một cách nhằm nhấn mạnh: A. Truyện Kiều thiếu sự căng thẳng, gay cấn, hấpD dẫn B. Truyện Kiều chỉ là một tập thơ trữ tình C. Truyện Kiều đã trở thành một tập sách khoa học về tâm lý D. Truyện Kiều đặc biệt thành công về miêu tả tâm lý nhân vật
5. TRAO DUYÊN (Trích Truyện Kiều) Nguyễn Du I. Tìm hiểu chung Đoạn trích thuộc phần nào 1. Vị trí đoạn trích của tác phẩm?
6. Truyện Kiều Gặp gỡ và Gia biến và đính ước lưu lạc Đoàn tụ Đoạn trích Trao duyên Từ câu 723 đến câu 756 => Vị trí đặc biệt: Khép lại cuộc sống ềm đềm, hạnh phúc; mở ra đoạn đời nổi lênh, phiêu bạt, đắng cay của Kiều.
7. Em hãy kể lại những sự kiện chính diễn ra trước đó? - Sau đêm thề nguyền, Kim Trọng phải về quê gấp, chịu tang chú ở Liêu Dương - Gia đình Kiều gặp tai biến: cha và em bị bắt, của cải bị cướp - Kiều phải bán mình cho Mã Giám Sinh để lấy tiền chuộc cha và em. Đêm cuối cùng ở nhà, Kiều cậy nhờ Thuý Vân trả nghĩa Kim Trọng.
8. 2. Đọc VB Nghe đoạn ngâm thơ của nghệ sĩ ưu tú Trần Thị Tuyết (ngâm theo văn bản SGK cũ) 3. Bố cục Đoạn trích chia thành ba đoạn: Đoạn trích được chia - Đoạn 1: 10 câu đầu: Kiều nói lời thành mấy trao duyên đoạn? Em hãy nêu nội - Đoạn 2: 8 câu tiếp: Kiều trao kỉ dung chính vật cho em của từng - Đoạn 3: Còn lại: Tâm trạng đoạn? Kiều sau khi trao duyên
9. 4. Đại ý Đại ý chính của đoạn trích là gì? - Miêu tả cách xử sự của Thuý Kiều khi nhờ Thuý Vân trả nghĩa cho Kim Trọng. - Cho thấy diễn biến tâm trạng đau khổ, tuyệt vọng của Kiều khi buộc phải phụ tình Kim Trọng.
10. II. Đọc hiểu VB Tình cảnh bi 1. Đoạn 1 (10 câu đầu): Thuý Kiều trao duyênkịch của Kiều được thể hiện - Tình cảnh bi kịch của Kiều: thế nào? Tại sao trao duyên lại là chuyện tế nhị khó nói? + Kiều phải đem tình yêu mặn nồng đầu đời của mình trao cho em. + Chuyện vợ chồng là chuyện hệ trọng cả đời. Không yêu sao có thể lấy làm chồng.
11. THUÝ KIỀU TRAO DUYÊN CHO EM
12. - Lời lẽ trao duyên: Qua câu thơ đầu em thấy Kiều đã Cậy chứ không phải nhờ. Vì: lựa chọn lời lẽ thế + Cậy có thanh điệu trắc gây nào để nói với điểm nhấn lắng đọng cho câu em? thơ. + Cậy mang sức nặng của niềm tin, là sự tin cậy vào quan hệ ruột thịt. Chịu lời cứ không phải nhận lời. Chịu lời là một sự bắt buộc, còn nhận thì tuỳ lòng.
13. Nhận xét: Kiều lựa chọn lời lẽ chính xác, chặt chẽ, đầy thắt buộc mà vẫn tế nhị - Cử chỉ của Kiều khi trao duyên Em có suy nghĩ - Bình thường là trái đạo lí: Chị lạy em. gì về cử chỉ lạy em của Kiều qua lời thoại? - Trong hoàn cảnh này là có lí: Kiều lạy đức hi sinh cao cả của em.
14. - Kiều đưa ra lí do trao duyên: Kiều đã đưa ra lí do trao duyên là gì, bằng lời lẽ, lập luận như thế nào để Vân hiểu? Nàng đã thề nguyền rất sâu nặng với Kim Trọng. Nhưng nàng buộc phải hi sinh chữ tình để giữ trọn chữ hiếu. Kiều lấy tình máu mủ, ruột thịt thuyết phục em.
15. Lời lẽ tha thiết, thấu lí đạt tình khiến Vân không thể từ chối Qua lời trao duyên em thấy phẩm chất gì của Kiều? Thông minh, đoan trang, tế nhị, hiếu thảo, tình nghĩa. Trong hoàn cảnh bi kịch, bối rối vẫn chọn lời lẽ chính xác, đầy sức thuyết phục.
16. THUÝ KIỀU
17. 2. Đoạn 2 (8 câu thơ tiếp): Kiều trao kỉ vật cho em Kiều trao những kỉ vật gì cho em? Việc nhắc lại những kỉ niệm tình yêu có ý nghĩa gì? Bức tờ mây, chiếc vành, nhắc đến phím đàn, mảnh hương nguyền. Gợi nhớ cảnh thề nguyền, khẳng định tình yêu sâu nặng, thề non hẹn biển Kim - Kiều
18. Từ ngữ: của chung nghe thật xót xa: kỉ vật tình yêu là của Thuý Kiều, Kim Trọng và cả Thuý Vân. Kiều trao duyên cho Em hiểu thế nào em mà không trao tình là: Duyên này thì giữ vật này của chung? Câu thơ cho thấy tâm Tâm trạng giằng xé, đầy mâu trạng gì của Kiều thuẫn, xót xa: Khi trao kỉ vật cho em là khi nàng sống với khi trao kỉ vật cho tình yêu mặn nồng đầu đời. Lí em? trí buộc làm nhưng con tim không muốn.
19. 3. Phần 3 (16 câu thơ cuối): Tâm trạng của Kiều sau khi trao duyên Nhóm 1 Nhóm 2,3 Trao duyên xong, Kiều có dự cảm gì Kiều đối thoại với những ai? Nàng đã về thân phận? Hãy tìm những từ nói gì với chàng Kim, ngữ cho thấy Kiều độc thoại gì với bản đã nghĩ đến cái chết? thân? Thời gian tâm Việc tập trung dày trạng có sự thay đổi như thế nào? đặc những từ ngữ đó có ý nghĩa gì ?
20. - Kiều cảm nhận về thân phận: Nàng coi như mình đã chết. Đó là cái chết của tâm hồn. Vì nàng ý thức hạnh phúc của mình đã hết rồi, đã chấm dứt. Ngôn ngữ trong lời thoại gợi ra cuộc sống ở cõi âm, đầy ma mị: Trông ra ngọn cỏ lá cây Thấy hiu hiu gió thì hay chị về Hồn còn mang nặng lời thề Nát thân bồ liễu đền nghì trúc mai Dạ đài cách mặt khuất lời Rưới xin giọt nước cho người thác oan