Đề cương ôn tập kiểm tra cuối học kì II Ngữ văn 10 - Năm học 2022-2023

Nội dung tài liệu: Đề cương ôn tập kiểm tra cuối học kì II Ngữ văn 10 - Năm học 2022-2023

1. Tổ Ngữ văn: ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ II MÔN NGỮ VĂN – LỚP 10 Năm học: 2022 – 2023 *MA TRẬN ĐỀ KHUNG MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA ĐỊNH KÌ MÔN NGỮ VĂN LỚP 10 – KÌ II Mức độ nhận thức Tổng Nhận Thông Vận Vận % Kĩ Nội dung/đơn vị kĩ biết hiểu dụng dụng cao điểm TT năng năng (Số câu) (Số câu) (Số câu) (Số câu) TN TN TN TN TL TL TL TL KQ KQ KQ KQ 1 Đọc Truyện. 4 0 3 1 0 1 0 1 60 Thơ trữ tình. Văn bản nghị luận. Văn bản thông tin 2 Thực Thực hành sử dụng từ hành Hán Việt tiếng Biện pháp tu từ chêm Việt xen, liệt kê. Sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ. 3 Viết Viết văn bản nghị luận 0 1* 0 1* 0 1* 0 1 40 về một vấn đề xã hội. Viết văn bản nghị luận phân tích, đánh giá một tác phẩm văn học. Viết bài luận thuyết phục người khác từ bỏ một thói quen hay một quan niệm. Viết bài luận về bản thân. Viết bản nội quy hoặc bản hướng dẫn nơi công cộng. Tỉ lệ điểm từng loại câu hỏi 20 10 15 20 0 20 0 15 % % % % % % 100 Tỉ lệ điểm các mức độ nhận thức 30% 35% 20% 15% Tổng % điểm 65% 35%
2. A. KIẾN THỨC CƠ BẢN HỌC KÌ II. I. VĂN BẢN ĐỌC: 1. Bài 6: Nguyễn Trãi – “ Dành còn để trợ dân này”. Văn Thể Phương Nội dung Nghệ thuật bản loại thức biểu đạt chính Tác gia Nghiên Thuyết - Khái quát về cuộc đời và Rõ ràng, mạch lạc, tính hệ Nguyễn cứu văn minh sự nghiệp văn thơ Nguyễn thống cao Trãi học Trãi Bình Chính Nghị - Là bản tổng kết về cuộc - Bố cục: Chặt chẽ, cân đối. Ngô đại luận luận kháng chiến vĩ đại, nêu cao - Câu văn, giọng văn linh hoạt. thắng lợi của dân tộc cáo - Ngôn ngữ, hình tượng phong - Khẳng định nhân dân ta phú, vừa cụ thể vừa khái quát. có tinh thần nhân nghĩa và nền độc lập riêng của mình. Bảo Thơ Biểu - Tâm hồn Nguyễn Trãi - Giọng điệu trữ tình, sâu lắng, kính Nôm cảm chan chứa tình yêu thiên bút pháp tả sinh động cảnh nhiên, yêu đời, yêu nhân - Thể thơ sáng tạo: Thất ngôn giới, dân, đất nước xen lục ngôn bài 43 - Ngôn ngữ thơ phong phú, đa dạng vừa có lớp từ Hán Việt vừa có lớp từ thuần Việt tạo nên vẻ đẹp vừa trang trọng vừa bình dị - Sử dụng các điển tích, điển cố Dục Thơ Biểu Bài thơ vẽ ra bức tranh sơn - Tả cảnh ngụ tình Thúy chữ cảm thủy nơi núi Dục Thúy đẹp - Hình ảnh thơ mĩ lệ Sơn Hán tựa cảnh tiên rơi cõi tục. - Hình ảnh ẩn dụ sóng đôi Bài thơ vừa là niềm say mê nhau với thiên nhiên, vừa gợi nỗi lòng cảm hoài của Nguyễn Trãi 2. Bài 7: Quyền năng của người kể chuyện. Tình huống Chủ đề truyện Nhân Ngôi kể - Điểm nhìn Văn bản truyện vật
3. Người cầm Gia-ve gặp Uy quyền Gia-ve, Ngôi thứ 3 - Điểm nhìn từ quyền khôi Giăng- Van không thuộc về Giăng - người kể chuyện ngôi thứ ba phục uy quyền - Giăng, hắn cái ác, nó vĩnh Van ẩn danh, đôi khi hoà nhập với (Trích Những muốn chứng viễn thuộc về Giăng một nhân vật nào đó trong người khốn minh uy quyền những trái tim truyện để nhìn và miêu tả khổ) - Vích-to của mình trong nhân đạo và Huy-gô tình thế Phăng- tình yêu thương tin sắp lìa xa con người cõi đời Dưới bóng Thanh trở về Những rung Thanh, hoàng lan - nhà sau nhiều cảm lắng sâu và Nga Thạch Lam ngày xa cách, tinh tế của gặp lại bà và Thanh trước cô hàng xóm những gì bình dị, thân quen . Một chuyện đùa Câu nói đùa Nếu không Tôi, - Ngôi thứ nhất - Người kể nho nhỏ - An- của nhân vật thành thật và Na-đi-a chuyện xưng tôi đây cũng là tôn Sê-khốp tôi trong một quyết đoán nhân vật chính trong câu lần trượt tuyết trong tình yêu chuyện có thể ta sẽ phải - Lúc đầu nhân vật tôi đứng ân hận vì bỏ lỡ trên ấn tượng chung của cả 2 tình yêu người để nhìn về kỉ niệm - Giây phút cuối của cuộc chia tay, nhân vật tôi đứng trên điểm nhìn cá nhân để nhìn về thực tế phũ phàng 3. Bài 8,9: Thế giới đa dạng của thông tin; Hành trang cuộc sống. - Nắm được chức năng cơ bản của văn bản thông tin. - Nhận biết được một số văn bản thông tin, văn bản nghị luận. - Vận dụng tri thức ngữ văn trong đọc hiểu văn bản theo đặc trưng thể loại.
4. II. THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT: STT Nội dung thực Ý nghĩa của hoạt động thực hành hành - Sử dụng từ Hán Việt: Vấn đề sử dụng từ Hán Việt là vấn đề hết sức tế nhị. Trong các từ Hán Việt và từ thuần Việt đồng nghĩa, từ Hán Việt có sắc thái trừu tượng, trang trọng, tao nhã, cổ kính còn từ thuần Việt mang sắc thái cụ thể, gần gũi. Vì thế người ta dùng từ Hán Việt để: Thực hành sử 1 + Tạo sắc thái trang trọng, nghiêm trang, biểu thị thái độ tôn kính, trân dụng từ Hán Việt trọng, làm nổi bật ý nghĩa lớn lao của sự vật, sự việc. + Tạo sắc thái tao nhã, tránh thô tục, tránh gây cảm giác ghê sợ. + Tạo sắc thái cổ xưa, làm cho người đọc như được sống trong bầu không khí xã hội xa xưa Biện pháp chêm Biết cách nhận biết và nêu được tác dụng của biện pháp chêm xen, biện 2 xen, biện pháp liệt pháp liệt kê. kê - Các phương tiện phi ngôn ngữ như hình ảnh, biểu đồ, ... (nếu có) cần Sử dụng phương được sử dụng với mức độ vừa phải, cốt để làm nổi bật vấn đề muốn nói. 3 tiện phi ngôn ngữ - Việc sử dụng các phương tiện phi ngôn ngữ như hình ảnh, biểu đồ, sơ đồ, góp phần giúp cho người đọc dễ tiếp nhận và ghi nhớ thông tin. Thực hành sử - Nhận biết và đánh giá được tác dụng của các phương tiện phi ngôn ngữ 4 dụng phương tiện trong văn bản. phi ngôn ngữ III. VIẾT: STT Kiểu bài viết Yêu cầu của kiểu bài viết - Giới thiệu được vấn đề xã hội cần bàn luận. - Nêu rõ lí do lựa chọn và quan điểm cá nhân về vấn đề xã hội cần bàn luận. Viết văn bản nghị 1 luận về một vấn đề - Chứng minh quan điểm của mình bằng hệ thống luận điểm chặt chẽ, xã hội hợp lí, sử dụng các lí lẽ thuyết phục và bằng chứng chính xác, đầy đủ. - Biết sử dụng yếu tố biểu cảm để tăng sức thuyết phục của văn bản. - Khẳng định ý nghĩa của vấn đề cần bàn luận.
5. - Giới thiệu được những thông tin khái quát về tác giả, tác phẩm. - Nêu được nhận xét khái quát về giá trị của tác phẩm. - Nêu được nét riêng về chủ đề của tác phẩm. Viết văn bản nghị - Phân tích được mối quan hệ gắn kết giữa chủ đề và các nhân vật trong luận phân tích, 2 tác phẩm (chủ đề đã chi phối sự lựa chọn, miêu tả nhân vật như thế nào, đánh giá một tác nhân vật đã phát triển và khơi sâu chủ đề ra sao,...) phẩm truyện - Đánh giá khái quát về thành công hay hạn chế của tác phẩm nhìn từ mối quan hệ giữa chủ đề và nhân vật. - Phát biểu được tác động của chủ đề tác phẩm, nhân vật trong tác phẩm đối với bản thân. - Giới thiệu ngắn gọn về bài thơ (tác giả, thời điểm ra đời, nơi xuất bản, đánh giá chung của dư luận, ) và nêu vấn đề chính sẽ được tập trung phân tích trong bài viết. - Phân tích, đánh giá mạch ý tưởng, cảm xúc của nhân vật trữ tình (nhân vật trữ tình muốn biểu đạt điều gì, thông qua hình tượng nào, với cái Viết văn bản nghị nhìn và thái độ ra sao, ). luận phân tích, 3 - Phân tích, đánh giá sự phát triển của hình tượng chính (qua các khổ, đánh giá một tác đoạn trong bài) và tính độc đáo của những phương tiện ngôn từ đã được phẩm thơ sử dụng (từ ngữ, cách gieo vần, ngắt nhịp, các biện pháp tu từ, ). - Phân tích, đánh giá nét hấp dẫn riêng của bài thơ so với những sáng tác khác cùng đề tài, chủ để, thể loại (của chính nhà thơ hoặc của những tác giả khác). - Khẳng định giá trị tư tưởng và giá trị thẩm mĩ của bài thơ, ý nghĩa của bài thơ đối với người viết bài nghị luận. - Văn bản phải có cấu trúc chặt chẽ, phù hợp với mẫu cấu trúc chung của văn bản nội quy hoặc văn bản hướng dẫn nơi công cộng. Viết một văn bản nội quy hoặc văn - Nội dung văn bản thể hiện rõ những hành vi cần thực hiện, không được 4 bản hướng dẫn nơi thực hiện trong không gian công cộng, phù hợp với yêu cầu, quy định công cộng của cơ quan, tổ chức ban hành, phù hợp với quy định của pháp luật. - Ngôn ngữ khách quan, chính xác, rõ ràng, dễ hiểu. - Xác định rõ luận đề của bài viết. Viết bài luận về - Thể hiện được cá tính, thiên hướng, lựa chọn, niềm tin, quan điểm riêng 5 của bản thân. bản thân - Sử dụng bằng chứng là những sự kiện, kinh nghiệm mà người viết đã thực sự trải qua.
6. - Có giọng điệu riêng, thể hiện cảm xúc chân thành của người viết, thuyết phục, truyền cảm hứng và gợi suy ngẫm cho bạn đọc IV. NÓI VÀ NGHE - Những nội dung nói và nghe đã được thực hiện với các bài học trong sách giáo khoa Ngữ văn 10, tập hai: + Thảo luận về một vấn đề xã hội có ý kiến khác nhau. + Thảo luận về một vấn đề văn học có ý kiến khác nhau. + Thảo luận về văn bản nội quy hoặc văn bản hướng dẫn nơi công cộng. + Thuyết trình về một vấn đề xã hội có sử dụng kết hợp phương tiện ngôn ngữ và các phương tiện phi ngôn ngữ.
7. B. ĐỀ MINH HỌA: PHẦN I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm) Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu: Tức sự (bài 4) Giậu thưa thưa hai khóm trúc, Giường thấp thấp một nồi hương. Vượn chim kết bạn non nước quạnh, Cầm sách cùng nhau ngày tháng trường. Hài cỏ đẹp chân đi đủng đỉnh, Áo bô quen cật vận xuềnh xoàng. Bốn dân nghiệp có cao cùng thấp, Đều hết làm tôi thánh thượng hoàng. (Thơ Việt Nam Hậu Lê, Mạc, Trịnh-Nguyễn, Nguyễn Trãi, Quốc âm thi tập, Phần vô đề Nguồn: Đào Duy Anh, Nguyễn Trãi toàn tập, NXB Khoa học xã hội, 1976) Lựa chọn đáp án đúng nhất: Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên? A. Tự sự B. Biểu cảm C. Nghị luận D. Thuyết minh Câu 2: Thể loại bài thơ trên là gì? A. Thất ngôn bát cú Đường luật B. Thơ bảy chữ C. Thơ thất ngôn D. Thơ lục ngôn Câu 3: Đâu là sự sáng tạo độc đáo của Nguyễn Trãi về thể loại? A. Thất ngôn chen lục ngôn B. Dùng nhiều từ láy C. Cấu trúc bài thơ không gò bó D. Kết hợp tự sự và miêu tả trong thơ trữ tình Câu 4: Các từ láy được sử dụng trong bài thơ là: A. Thưa thưa, thấp thấp, non nước, đủng đỉnh, xuềnh xoàng, thánh thượng B. Thưa thưa, thấp thấp, đủng đỉnh, xuềnh xoàng, thánh thượng C. Thưa thưa, thấp thấp, non nước, đủng đỉnh, xuềnh xoàng D. Thưa thưa, thấp thấp, đủng đỉnh, xuềnh xoàng Câu 5: Tác dụng các từ láy trong bài thơ là:
8. A. Các từ láy tăng tính thuyết phục nhằm nhấn mạnh tâm hồn thuần khiết thảnh thơi trước cuộc sống thanh bần, hoà hợp với tự nhiên B. Các từ láy tăng tính kết nối nhằm nhấn mạnh tâm hồn thuần khiết thảnh thơi trước cuộc sống thanh bần, hoà hợp với tự nhiên C. Các từ láy tượng hình gợi liên tưởng, tưởng tượng phong phú cho người đọc nhằm nhấn mạnh tâm hồn thuần khiết thảnh thơi trước cuộc sống cao sang, hoà hợp với tự nhiên D. Các từ láy tượng hình gợi liên tưởng, tưởng tượng phong phú cho người đọc nhằm nhấn mạnh tâm hồn cao quý trước cuộc sống phú quý, vinh hoa Câu 6: Sự khác biệt về phép đối trong thơ Đường luật và trong thơ Nguyễn Trãi là gì? A. Trong thơ Đường luật, phép đối ở câc cặp thực, luận, trong thơ Nguyễn Trãi, phép đối ở các cặp đề, thực, luận B. Trong thơ Đường luật, phép đối ở câc cặp thực, luận, trong thơ Nguyễn Trãi, phép đối ở các cặp đề, luận C. Trong thơ Đường luật, phép đối ở câc cặp thực, luận, trong thơ Nguyễn Trãi, phép đối cũng ở các cặp đề, thực, luận D. Trong thơ Đường luật, phép đối ở câc cặp thực, luận, trong thơ Nguyễn Trãi, phép đối ở cặp đề, thực Câu 7: Hai câu thơ kết có nội dung tương tự cặp câu thơ nào sau đây? A. Phượng những tiếc cao, diều hãy liệng Hoa thường hay héo, cỏ thường tươi B. Dẽ có Ngu cầm đàn một tiếng Dân giàu đủ khắp đòi phương C. Bui một tấc lòng trung lẫn hiếu Mài chăng khuyết, nhuộm chăng đen D. Lật thuyền mới biết dân như nước Cậy hiểm khôn xoay mệnh tại trời Trả lời câu hỏi: Câu 8: Anh (chị) hiểu hai câu thơ kết như thế nào? Câu 9: Nêu nhận xét của anh/chị về cuộc sống của nhân vật trữ tình. Câu 10: Anh chị suy nghĩ như thế nào về lối sống thanh đạm, không màng lợi danh? PHẦN II: Viết (4.0 điểm) Anh/chị viết bài văn nghị luận bàn về cách lấy lại cân bằng cuộc sống trong thời đại công nghệ thông tin hiện nay
9. GỢI Ý ĐÁP ÁN Phần Câu Nội dung Điểm I ĐỌC HIỂU 6,0 1 B 0,5 2 A 0,5 3 A 0,5 4 D 0,5 5 B 0,5 6 A 0,5 7 C 0,5 8 Hai câu thơ kết có thể được hiểu như sau: 1,0 - Dân dù là ai, dù giàu, dù nghèo, dù cao, dù thấp đều trọn vẹn nghĩa vua tôi - Đây là tư tưởng trung quân, ái quốc theo quan niệm Nho giáo xưa, chứng minh nhân cách của người quân tử, của bậc sĩ phu luôn lo nước, thương đời 9 Nêu nhận xét về cuộc sống của nhân vật trữ tình: 1,0 - Cuộc sống làng quê thanh bần, chỗ ở giản đơn, thú vui thanh nhã, ăn vận xuềnh xoàng, làm bạn cùng thiên nhiên; - Cuộc sống phản ánh một tâm hồn luôn thảnh thơi, thoải mái, không ưu tư, muộn phiền 10 Bày tỏ suy nghĩ về lối sống thanh đạm, không màng lợi danh: 0,5 HS bày tỏ suy nghĩ và quan niệm cá nhân hợp lý, thuyết phục II Viết bài văn nghị luận bàn về cách lấy lại cân bằng cuộc sống 4,0 trong thời đại công nghệ thông tin hiện nay a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận 0,25 Mở bài nêu được vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề, Kết bài khái quát được vấn đề. b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận 0,5 Bàn về cách lấy lại cân bằng cuộc sống trong thời đại công nghệ thông tin hiện nay c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; đảm bảo các yêu cầu sau: * Dẫn dắt và nêu vấn đề cần nghị luận: Làm thế nào để lấy lại cân 0,5 bằng cuộc sống trong thời đại công nghệ thông tin hiện nay? * Bàn luận: 1,5 - Tại sao chúng ta phải cân bằng công việc và cuộc sống?
10. - Cách cân bằng công việc và cuộc sống hiệu quả? + Cải thiện sức khỏe thể chất và tinh thần + Làm việc hiệu quả hơn + Quản lý thời gian khoa học + Không mang công việc về nhà + Làm công việc mà bạn yêu thích + Đặt mục tiêu + Chia sẻ gánh nặng, * Kết luận: Khẳng định lại vấn đề, liên hệ với bản thân và rút ra bài 0,5 học d. Chính tả, ngữ pháp 0,25 Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt. Hướng dẫn chấm: Không cho điểm nếu bài làm có quá nhiều lỗi chính tả, ngữ pháp. e. Sáng tạo 0,5 Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ. Tổng điểm 10,0 C. ĐỀ LUYỆN TẬP: ĐỀ 1: PHẦN I. ĐỌC HIỂU (6.0 điểm) Đọc văn bản sau: THỦ VĨ NGÂM 1 Góc thành Nam, lều một gian, No nước uống, thiếu cơm ăn. Con đòi2 trốn, dường ai quyến3, Bà ngựa4 gầy, thiếu kẻ chăn. Ao bởi hẹp hòi khôn thả cá5, Nhà quen xú xứa6, ngại nuôi vằn7. Triều quan chẳng phải8, ẩn chẳng phải, Góc thành Nam, lều một gian. (Nguyễn Trãi toàn tập, Đào Duy Anh, NXB Khoa học xã hội, 1976, tr. 395) Bài thơ này có thể là làm trong lúc Nguyễn Trãi bị giam lỏng ở Đông Quan theo bài tựa của Nguyễn Khắc Kiệm, cũng có thể là trong thời gian Nguyễn Trãi không còn được Lê Thái Tổ tin dùng sau khi bị nghi có liên quan với án Trần Nguyên Hãn, tuy được tha và vẫn giữ chức quan, nhưng không được làm việc gì. Chúng tôi(nhóm Đào Duy Anh) đoán là làm trong trường hợp thứ hai, vì trong thơ đã có vẻ chán chường lắm, không thể là giọng thơ của một người thanh niên 30 tuổi còn đầy tráng khí (lúc
11. bị giam lỏng ở Đông Quan) mới gặp khó khăn nhất thời. Vả chăng nếu là bị giam ở Đông Quan thì không thể có câu “Triều quan chẳng phải, ẩn chẳng phải” (1) Thủ vĩ ngâm: thủ là đầu, vĩ là đuôi; thủ vĩ ngâm là ngâm nối đầu đuôi, thể thơ có tám câu mà câu cuối lặp lại nguyên câu đầu. (2) Con đòi: người giúp việc, người ở (3) Dường: dường như ; ai quyến: nhớ thương người thân (4) Bà ngựa: con ngựa; nói bà ngựa cũng như nói ông voi. (5) Vì ao hẹp nên khó thả cá (6) Xú xứa: hay thú thứa: nghĩa là xuề xoà, xuềnh xoàng (7) Vằn: chó vằn, con chó (8) Triều quan chẳng phải: Bấy giờ tuy vẫn làm quan ở triều, nhưng không có quyền vị như quan ở triều, nên Nguyễn Trãi tự xem là chẳng phải triều quan, song cũng không phải là ẩn sĩ, vì vẫn giữ chức quan mà đi lại chầu hầu. Câu 1. Bài thơ được viết theo thể thơ nào? A. Thất ngôn xen lục ngôn. B. Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật. C. Ngũ ngôn bát cú Đường luật. D. Song thất lục bát. Câu 2. Bài thơ viết về đề tài gì? A. Vẻ đẹp thiên nhiên, đất nước. B. Tình yêu quê hương đất nước. C. Cuộc sống giàu sang, phú quý của các vị quan. D. Cuộc sống thanh bần. Câu 3. Nhận định nào đúng về nhân vật trữ tình trong bài thơ? A. Nhân vật trữ tình là tác giả, xuất hiện trực tiếp qua đại từ “ta”. B. Nhân vật trữ tình là tác giả, không xuất hiện trực tiếp trong bài thơ. C. Nhân vật trữ tình là tác giả, xuất hiện trực tiếp qua đại từ “mình”. D. Nhân vật trữ tình là tác giả, xuất hiện trực tiếp qua đại từ “tôi”. Câu 4. Chủ đề bài thơ là gì? A. Tình yêu thiên nhiên nơi thôn dã thanh bình. B. Tâm sự chua chát, tự trào trước cảnh ngộ của mình. C. Tâm trạng hồ hởi của một vị quan lớn khi được trọng dụng. D. Tâm sự yêu nước của một vị quan lớn. Câu 5. Tác giả sử dụng biện pháp tu từ gì qua cặp 3 - 4 và 5 – 6 ? A. Ẩn dụ, phép đối. B. So sánh, nhân hóa. C. Nhân hoá, so sánh. D. Hoán dụ, so sánh. Câu 6. Tác giả muốn nói đến cuộc sống nào qua cụm từ “lều một gian” ? A. Cuộc sống thảnh thơi, thanh nhàn. B. Cuộc sống giàu sang, phú quý. C. Cuộc sống khó khăn thiếu thốn. D. Cuộc sống xô bồ, bon chen. Câu 7. Nhận xét nào đúng về nghệ thuật của bài thơ? A. Thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật, ngôn ngữ giản dị, giàu sắc thái biểu cảm. B. Lối thơ thủ vĩ ngâm, dòng thơ thứ tám lặp lại hoàn toàn dòng thơ thứ nhất; kết hợp thể thơ thất ngôn xen lục ngôn. C. Lối thơ thủ vĩ ngâm, dòng thơ thứ tám lặp lại hoàn toàn dòng thơ thứ nhất, ngôn ngữ giản dị, giàu sắc thái biểu cảm D. Thể thơ ngũ ngôn, ngôn ngữ gần gũi với lời ăn tiếng nói hàng ngày của nhân dân. Trả lời các câu hỏi:
12. Câu 8. Tâm trạng, thái độ nào của nhân vật trữ tình? Câu 9. Anh/chị hiểu như thế nào về nội dung hai câu thơ sau. Hãy trình bày trong khoảng 5-7 dòng. Triều quan chẳng phải, ẩn chẳng phải Góc thành Nam, lều một gian Câu 10. Thông điệp nào có ý nghĩa nhất với anh chị qua bài thơ?Vì sao? PHẦN II.VIẾT (4,0 điểm) Viết bài văn nghị luận phân tích nội dung và nghệ thuật của bài thơ “Thủ vĩ ngâm” ( Nguyễn Trãi). ĐỀ 2: PHẦN I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm) Đọc đoạn trích sau: Tôi nghĩ rằng: Múc một gáo nước, biển cả không vì thế mà vơi; thêm một gáo nước, biển cả không vì thế mà đầy. Cho nên người dùng binh giỏi không lấy thắng nhỏ mà mừng, không lấy thua to mà sợ. Nay các ông chỉ có tàn tốt vài nghìn giữ một thành trơ trọi, lương sắp hết mà viện binh không thấy đến, dân chúng ngày một lìa, mà quân sĩ ngày một mòn, cái thế mạnh yếu được thua, có thể ngồi mà tính được. Huống hồ nước Nam ta binh voi thì nhiều, tâm lực đều nhau, vũ khí ngày càng tinh nhuệ, khí quân ngày càng hồ hởi, kẽ sĩ trí mưu, các tướng vũ dũng chẳng khác gì cây rừng, răng lược vậy. Các ông có thắng một trận nhỏ cũng không thấy là mạnh, mà ta dẫu có thua một trận nhỏ cũng không thấy là yếu. Vừa qua, mấy người tì tướng của ta tuổi trẻ tính ngông, không theo ước thúc, khinh chiến để thất cơ, các ông lấy thế làm đắc chí. Nay đem những tướng hiệu ở các lộ Tân Bình, Thuận Hoá, Diễn Châu, Nghệ An và ở các cơ Tiền Vệ, Tam Giang, Xương Giang, Trấn Di1 và đem nhiều người bị các ông làm lầm lỡ như thiên hộ, bá hộ quan hơn trăm người, quân một vạn mấy nghìn người, trai gái lớn nhỏ hơn ba vạn người do Thái đô đốc2 và các quan Tam ti3 chỉ huy so với vài người tì tướng của ta thì ai hơn ai kém, ai được ai thua? Thế mà ngài không hề lấy thế làm lo, lại còn giương vây nói khoác chẳng khác gì nhà đương cháy mà chim én còn nhơn nhơn cùng nhau vui mừng, há chẳng đáng cười lắm sao! 1 Tân Bình: tỉnh Quảng Bình, Thuận Hoá: tỉnh Thừa – Thên Huế, Diễn Châu, Nghệ An: tỉnh Nghệ An; Tiền Vệ: thuộc Gia Lâm – Hà Nội, Tam Giang: tỉnh Phú Thọ, Xương Giang: tỉnh Bắc Giang, Trấn Di: cửa ải Chi Lăng, Lạng Sơn. 2 Thái đô đốc: tức Thái Phúc, một viên tướng nhà Minh 3 Tam ti: ba cơ quan đứng đầu chính quyền đô hộ của nhà Minh ở nước ta, gồm ti Thừa tuyên bố chính sứ (gọi tắt là ti Bố chính) coi về dân chính và tài chính, ti Đô chỉ huy sứ (gọi tắt là ti Đô) quản lĩnh và chỉ huy quân lính, ti Đề hình án sát (gọi tắt là ti Án sát) nắm quyền tư pháp và kiểm sát
13. Và ngày nay ở đất Lưỡng Quảng nghe tin quân ta thừa thắng ruổi dài, bọn đạo tặc đã nhân dịp mà trỗi dậy. Tích Lịch đại vương4 đã giữ đất xưng đế. Mà binh voi của ta ngày đêm tiến công. Bằng Tường, Long Châu 5đều vào tay ta. Còn ngài ngày ngày trông đợi viện binh mà nói phao là viện binh sắp đến, nào có khác gì trong mộng nói chuyện mông không. Lại càng đáng cười lắm nữa. Ngày trước, đô đốc họ Thái và các chỉ huy thiên vạn hộ cùng các quan phủ huyện châu có bảo tôi đem sự lý trong tờ chiếu của Thái Tông hoàng đế cho lập con cháu họ Trần để về Kinh mà tâu bày và tố cáo việc quan tổng binh không biết, trấn thủ phương Nam, lại theo kế của người khác, tự gửi văn thư đi thu binh mã của các vệ, giả làm giảng hòa rồi thì bội ước để đến nỗi bọn ấy nhao nhao kêu la thất sở. Nhưng tôi cứ nghĩ như tờ tâu ngày trước bắt được thì thấy tổng binh đại nhân thực có lòng thành, chỉ vì bọn họ Phương Chính, Mã Kỳ 6làm cho mê hoặc mới nên nỗi thế. Bởi vậy lời bàn ấy chưa quyết. Nếu ngài nay lại có thể biết theo ước cũ, thì nên cho quân về ngay, cùng hòa giải với đô đốc họ Thái, một mặt là để khỏi khổ can qua cho hai nước; mặt khác để cởi mở nỗi oán hờn thấy mình bị bán rẻ của ông Thái. Như thế thì ngài được toàn quân mà khỏi họa, há chẳng hay sao? Nếu cứ giữ sự mê muội cho đến chết, không biết biến thông thì cũng như câu Đường Thái Tông bảo “đem hết lòng chung mà chẳng ích gì” (tận trung vô ích) vậy. Vả chăng, bậc đại trượng phu làm việc nên phải lỗi lạc, đường hoàng. Muốn đánh thủy thì cứ đem hết chiến thuyền bày ở trên sông để quyết tử chiến, muốn đánh bộ thì cứ xuất hết binh mã ra nơi đồng ruộng một hai ngày để quyết sống mái, chứ không nên chúi đầu ở góc thành, chợt ra chợt vào, cướp giật củi cỏ mà cho là kế hay. Như thế là việc làm của đàn bà con gái, không phải là việc làm của đại trượng phu! (Thư gửi Vương Thông, Nguyễn Trãi, Nguyễn Trãi toàn tập, Hoàng Khôi biên dịch, NXB Văn hoá thông tin, 2001, tr.548 - 550). Lựa chọn đáp án đúng nhất: Câu 1. Phương thức biểu đạt chính của văn bản là ? A. Tự sự B. Nghị luận C. Miêu tả D. Biểu cảm Câu 2. Văn bản Thư gửi Vương Thông được viết bằng loại chữ nào ? A. Chữ Nôm B. Chữ Hán C. Chữ quốc ngữ D. Chữ Hán và Quốc ngữ Câu 3. Bố cục của văn bản trên gồm mấy phần? (còn nền) A. Hai phần B. Ba phần C. Bốn phần D. Năm phần Câu 4. Đối tượng hướng đến của văn bản trên là ai? A. Mã Kỳ B. Tích Lịch đại vương C. Vương Thông D. Phương Chính Câu 5. Mục đích hướng đến của văn bản là gì? A. Thuyết phục tướng giặc rút quân về nước, tránh được chiến tranh cho nhân dân. 4 Tích Lịch đại vương: một trong những thủ lĩnh của khởi nghĩa nông dân ở Lưỡng Quảng (Trung Quốc) bấy giờ 5 Bằng Tường, Long Châu: đều thuộc Quảng Tây, Trung Quốc 6 Phương Chính, Mã Kỳ: những võ tướng nhà Minh
14. B. Khuyên giặc ra đầu hàng, hứa hẹn những điều tốt đẹp nếu đối phương thực hiện. C. Tuyên bố chính thức giao chiến với đội quân xâm lược nhà Minh. D. Tuyên bó đội quân xân lược nhà Minh chính thức thất bại ở Đại Việt. Câu 6. Cách xưng hô của Nguyễn Trãi đối với Vương Thông cho thấy điều gì? A. Sự mỉa mai, khinh bỉ B. Sự coi thường, khiêu khích C. Sự mềm mỏng, nhún nhường D. Sự tôn trọng, khôn khéo. Câu 7. Đoạn văn mở đầu (từ “ Tôi nghĩ rằng răng lược vậy” chủ yếu nêu lên luận điểm gì? A. Người dùng binh giỏi phải là người hiểu biết về thuật dùng binh B. Người dùng binh giỏi phải dũng cảm chiến đấu đến cùng. C. Người dùng binh giỏi phải đồng cam cộng khổ với binh lính D. Người dùng binh giỏi phải hết lòng gắn bó với nhân dân. Trả lời câu hỏi: Câu 8. Đoạn văn mở đầu sử dụng chủ yếu các thủ pháp lập luận nào? Câu 9. Vấn đề được tác giả đưa ra bàn luận trong bức thư trên là gì? Dựa vào đâu mà em biết được điều đó? Câu 10. Từ văn bản trên, em rút ra được bài học gì trong cuộc sống? PHẦN II. VIẾT (4,0 điểm) Viết bài văn nghị luận trình bày suy nghĩ của anh/chị về vai trò của bản lĩnh trong cuộc sống. ĐỀ 3: PHẦN I. ĐỌC HIỂU ( 6,0 điểm) Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới: [ ] Nhiều lần, theo sau một cô thiếu nữ xinh xắn một thôi đường cũng khá mỏi chân, Hiệp chỉ muốn tiến lên tìm cách làm quen hay nói chuyện với thiếu nữ. Nhưng cái tính rụt rè làm cho Hiệp, khi sắp sửa nói, lại ngượng nghịu, tự thấy câu mình sắp nói không có ý nghĩa gì hết. Thành thử, dưới đôi con mắt ngạc nhiên của thiếu nữ, Hiệp lúng túng rồi lại lùi xuống giữ cái địa vị đi theo như cũ. [ ] Có lẽ thiếu nữ cũng biết anh ta theo, nên thỉnh thoảng nàng quay lại nhìn Hiệp mỉm cười. Qua phố hàng Ngang, hàng Đường, chợ Đồng Xuân... thiếu nữ rẽ qua hàng Lược, rồi đứng dừng lại trên hè, ngơ ngác nhìn hai dãy phố như người tìm số nhà. Cố thu hết can đảm trong người, Hiệp bước rảo đến trước mặt thiếu nữ. Chàng ngả mũ chào rất lễ phép: - Thưa cô... thưa cô... [ ]Thấy cái vẻ lúng túng của Hiệp, thiếu nữ như có ý thương hại. Đột ngột nàng hỏi : - Anh Tân đấy à?
15. Hiệp đứng ngây người ra một lát. Nhưng một ý nghĩ thoáng qua trong óc Hiệp, một cách có thể thoát khỏi cái thời khắc ngượng nghịu, Hiệp liền liều trả lời : - Vâng... chính tôi... Thiếu nữ bỗng có vẻ vồn vã, ân cần, bước lại gần Hiệp, nói : - Chết chửa! Thế mà tôi không nhận ra đấy. Trông bây giờ anh khác hẳn trước kia, nhớn hơn nhiều... [ ] Hai người vừa đi vừa nói chuyện. Câu chuyện mỗi lúc thêm thân mật, như hai người bạn cũ gặp nhau. Hiệp đóng vai anh Tân nào đó thật là hoàn toàn, trả lời một cách kín đáo... Có khi Hiệp cũng ngập ngừng về một câu nói, nhưng thiếu nữ hình như vui mừng gặp người cũ, không để ý đến gì cả. Đến lúc chia tay, anh ta đã biết rõ thiếu nữ là Lan, lưu học sinh trường nữ sư phạm. Anh ta lại biết cả số nhà ở hàng Lược và lại được cô hẹn đến chủ nhật sau đến cửa trường học đón cô đi chơi. [ ]Hôm ấy gặp Lan, Hiệp cảm động, hồi hộp [ ] Hiệp lại ngập ngừng: - Câu chuyện của anh... em tha thứ cho nhé. Hôm ấy, anh đã nói dối em, vì anh...không phải là Tân! Lan cười ròn vui vẻ, đáp: - Em cũng không phải là Lan! [ ]Hiệp ngơ ngác; chàng hỏi : - Thế là làm sao? Anh không hiểu. Lan lấy tay che miệng, giảng : - Có gì đâu. Hôm ấy em thấy anh cứ lúng túng mãi, nên em mới giả vờ hỏi thế cho anh đỡ ngượng, chứ có anh Tân, anh Tiếc nào đâu. [ ] (Trích truyện “Cô áo lụa hồng”, Thạch Lam, Dẫn theo Tuyển tập Thạch Lam) Lựa chọn đáp án đúng nhất: Câu 1. Truyện xoay quanh các nhân vật A. Tân, Lan B. Hiệp, cô áo hồng C. Hiệp, Lan D. Tân, cô áo hồng Câu 2. Truyện kể về A. Tình huống bắt chuyện làm quen của một chàng trai với một cô gái
16. B. Một tình yêu nam nữ nồng thắm C. Một mối tình chớm nở giữa một đôi trai gái D. Tình huống chàng trai cầu hôn cô gái Câu 3. Truyện kể theo ngôi kể nào? A. Ngôi thứ nhất B. Ngôi thứ ba C. Ngôi thứ hai D. Kết hợp ngôi thứ nhất và thứ ba Câu 4. Muốn bắt chuyện với cô gái, nhưng chàng trai trong truyện lại A. Rụt rè, ngượng nghịu, lúng túng B. Sợ hãi, run rẩy C. Băn khoăn, cân nhắc, tính toán D. Tự ti, mặc cảm Câu 5. Câu nói bắt chuyện là: A. Thưa cô thưa cô B. Anh Tân đấy à? C. Vâng... chính tôi... D. Chết chửa! Thế mà tôi không nhận ra đấy. Trông bây giờ anh khác hẳn trước kia, nhớn hơn nhiều... Câu 6. Chuyện nhận nhầm người của cô gái là do A. Cố ý để có cớ cho chàng trai nói chuyện B. Vô tình gợi mở được câu chuyện cho chàng trai C. Chàng trai thực sự giống người quen của cô gái D. Cô gái có cảm tình với chàng trai Câu 7. Tại sao chàng trai lại phải đi thanh minh với cô gái về chuyện tự nhận là người cô gái nhầm? A. Vì anh thực sự có cảm tình với cô gái và không muốn tiếp tục mối quan hệ bằng sự giả dối B. Anh không muốn sống trong danh nghĩa của người khác, muốn được là chính mình C. Anh thương hại cô gái vì bị anh dối lừa D. Anh là người tôn trọng sự thật, ghét sự giả dối Trả lời câu hỏi/ Thực hiện yêu cầu: Câu 8. Từ phương diện kể chuyện, anh chị hãy lí giải tại sao cô gái trong truyện lại có thể tạo ra bất ngờ cho người đọc? Câu 9. Trên đây có phải câu chuyện tình yêu không? Vì sao? Câu 10. Có nên “chữa cháy” trong giao tiếp bằng lời nói dối? Viết đoạn 5 -7 dòng thể hiện quan điểm của anh/chị. PHẦN II. VIẾT (4,0 điểm) Viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá chủ đề, nhân vật trong đoạn trích của truyện “Cô áo lụa hồng” - tác giả Thạch Lam.
17. ĐỀ 4: PHẦN I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm) Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu: PHONG CÁCH SỐNG ĐẸP Trong cuộc sống, mọi người đều muốn vươn tới những gì hay nhất, đẹp nhất và hoàn hảo nhất. Tuy nhiên đứng trước những cám dỗ của cuộc sống, bắt buộc mỗi người phải có đủ bản lĩnh để chọn cho mình một cách sống tích cực. Sống đẹp là một lối sống tích cực mà chúng ta cần phải hướng tới. Sống đẹp được mỗi người cảm nhận theo cách khác nhau. Sống đẹp không phải quá khó để chúng ta có thể vươn tới, mà nó rất gần gũi với mỗi người. Điều đó chỉ khó khăn khi ta e ngại, buông xuôi, phó mặc cho số phận. Sống đẹp chỉ đơn giản là khi ta sống hết lòng vì mọi người, sống nhân ái và bao dung đối với tất cả. Rồi bạn sẽ thấy cuộc đời này thật đáng sống biết bao, tình cảm giữa người và người thật nồng ấm. Khi bạn sống đẹp là bạn đã thể hiện lối sống đầy tính nhân văn. Mở rộng lòng mình, đem yêu thương trao đi, chúng ta không mong được nhận lại, mà để ta cho đi niềm tin và hy vọng để họ có thể mạnh mẽ hơn. Sống đẹp chính là bạn đang sống có ích, có mục đích và có lý tưởng hẳn hoi. Sống có ý chí, bất chấp mọi khó khăn, thử thách để vươn lên. Vững tin vào tương lai tươi sáng, không bao giờ lùi bước hay đầu hàng số phận. Sống đẹp luôn là động lực để chúng ta phấn đấu. Nếu muốn có lối sống đẹp, chúng ta cần phải nhận thức đúng và trau dồi thường xuyên. Rèn luyện hàng ngày lâu dần sẽ hình thành thói quen, lối sống của ta vì vậy cũng dần được cải thiện. Đẹp không có nghĩa là hình thể phải đẹp, mà điều quan trọng là đẹp ở tâm hồn, suy nghĩ và hành động. Cái đẹp được thể hiện từ những những việc làm nhỏ nhất trong cuộc sống đến nghị lực sống trong mỗi con người. Sẽ đẹp hơn nếu chúng ta biết xử lý hài hòa mối quan hệ tương tác giữa giá trị vật chất và giá trị tinh thần. Sống đẹp đòi hỏi chúng ta phải biết nhận thức, biết yêu thương, biết giữ mình khỏi những cạm bẫy của cuộc đời. Ranh giới giữa sống đẹp và không đẹp vô cùng mong manh, vì cuộc sống hiện đại dễ làm cho con người có xu hướng sống thiên về vật chất, vô tình đánh mất vẻ đẹp của tâm hồn. Bên cạnh những người có lối sống đẹp cũng có một số người lại có những lối sống đi ngược lại với chuẩn mực đạo đức xã hội. Họ sống ích kỷ, vụ lợi, chỉ biết đến lợi ích của bản thân, sống buông thả tùy tiện, tha hóa nhân cách. Phong cách của bạn phải do bạn quyết định, có sống đẹp hay không cũng do chính bạn quyết định. Hãy sống sao khi ngoảnh đầu nhìn lại, ta thấy mình đã làm được nhiều việc thật ý nghĩa. Học tập và rèn luyện đúng cách là con đường duy nhất đưa ta đến với một lối sống đẹp. Hãy sống đẹp mỗi ngày, hãy luôn gắn kết mình với mọi người, với cuộc sống, rồi bạn sẽ thấy cuộc đời này vốn dĩ rất đẹp. Minh Uyên (theo baobinhthuan.com.vn) Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính trong văn bản trên. A. Tự sự B. Nghị luận C. Bình luận D. Biểu cảm Câu 2: Theo tác giả, sống đẹp là sống như thế nào? A. Là lối sống tích cực B. Là được sống thoả những nhu cầu, nguyện vọng cá nhân C. Là lối sống không màng lợi danh D. Là lối sống vị tha, rộng lượng Câu 3: Thao tác lập luận chủ yếu được sử dụng trong đoạn sau: “Ranh giới giữa sống đẹp và không đẹp vô cùng mong manh, vì cuộc sống hiện đại dễ làm cho con người có xu hướng sống thiên về vật chất, vô tình đánh mất vẻ đẹp của tâm hồn. Bên cạnh những người có lối sống đẹp
18. cũng có một số người lại có những lối sống đi ngược lại với chuẩn mực đạo đức xã hội. Họ sống ích kỷ, vụ lợi, chỉ biết đến lợi ích của bản thân, sống buông thả tùy tiện, tha hóa nhân cách.” là gì? A. Miêu tả B. Phân tích C. Chứng minh D. Bác bỏ Câu 4: Vì sao trong cuộc sống hiện đại “Ranh giới giữa sống đẹp và không đẹp vô cùng mong manh”? A. Vì cuộc sống hiện đại dễ làm cho con người có xu hướng sống thiên về vật chất, vô tình đánh mất vẻ đẹp của tâm hồn. B. Vì chúng ta chưa biết xử lý hài hòa mối quan hệ tương tác giữa giá trị vật chất và giá trị tinh thần. C. Vì ta chưa biết gắn kết mình với mọi người, với cuộc sống D. Vì đa số con người đều sống ích kỷ, vụ lợi, chỉ biết đến lợi ích của bản thân, sống buông thả tùy tiện, tha hóa nhân cách. Câu 5: Theo tác giả, sống đẹp biểu hiện ở những mặt nào trong đoạn sau: “Mở rộng lòng mình, đem yêu thương trao đi, chúng ta không mong được nhận lại, mà để ta cho đi niềm tin và hy vọng để họ có thể mạnh mẽ hơn. Sống đẹp chính là bạn đang sống có ích, có mục đích và có lý tưởng hẳn hoi. Sống có ý chí, bất chấp mọi khó khăn, thử thách để vươn lên. Vững tin vào tương lai tươi sáng, không bao giờ lùi bước hay đầu hàng số phận. Sống đẹp luôn là động lực để chúng ta phấn đấu”? A. Sống đẹp trong tâm hồn, đẹp trong ứng xử B. Sống đẹp trong nhận thức, đẹp trong hành động C. Sống đẹp trong lí tưởng, đẹp trong tâm hồn D. Sống đẹp với cộng đồng, sống đẹp trong chính mình Câu 6: Văn bản trên bàn về vấn đề gì? A. Lựa chọn lối sống B. Quan niệm về sống đẹp C. Phê phán những lối sống không đẹp D. Ý nghĩa của cuộc sống Câu 7: Tại sao tác giả cho rằng: “Mỗi người phải có đủ bản lĩnh để chọn cho mình một cách sống tích cực.”? A. Vì dám đối mặt và trải nghiệm cám dỗ mới chứng minh được bản lĩnh con người B. Vì cám dỗ sẽ đem lại nhiều sắc màu cho cuộc sống C. Vì cám mà dỗ cuộc đời mê hoặc khiến con người dễ mờ mắt mà sa chân vào cái xấu xa nên con người cần có bản lĩnh để chọn lối sống đẹp D. Vì cám dỗ là một phần tất yếu của cuộc sống, đem lại nhiều bài học về kinh nghiệm sống Trả lời câu hỏi: Câu 8: Theo anh (chị), biết xử lý hài hòa mối quan hệ tương tác giữa giá trị vật chất và giá trị tinh thần nghĩa là như thế nào? Câu 9: Chỉ ra và phân tích tác dụng của một phép tu từ trong câu văn sau: “Sống đẹp đòi hỏi chúng ta phải biết nhận thức, biết yêu thương, biết giữ mình khỏi những cạm bẫy của cuộc đời.” Câu 10: Anh/chị có cho rằng cuộc sống của chúng ta, chỉ cái đẹp bên trong mới đáng coi trọng còn vẻ đẹp bên ngoài thì không cần thiết? PHẦN II. VIẾT (4,0 điểm) Viết bài văn nghị luận bàn về việc làm thế nào để không sống hoài sống phí?
19. ĐỀ 5: PHẦN I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm) 3-12-1971 [ ] Mình xa Hà Nội, xa phố xá, con người, kỷ niệm thế cũng mấy tháng rồi. Quen dần với rừng âm u của Yên Thế, những lần vào sâu trong rừng lấy gỗ. Nghìn âm thanh, vạn âm thanh... Nhưng không chút âm thanh nào giống những bờ đường bình yên của thành phố. Hôm đi xem triển lãm Vân Hồ, nhìn người, nhìn cảnh Hà Nội, thấy phong thái bình tĩnh, tự tin quá, những hàng cây vô tư lự, những vòng xe lăn. Bọn mình túm tụm dưới gốc bàng bên vỉa hè và ao ước ngày trở lại Thủ đô. Những đứa con trai, con gái của Hà Nội đi xa vẫn hướng về quả tim Tổ quốc như thế đó. Mình không nhớ Hà Nội chung chung như thế, Hà Nội, với mình là ngôi nhà nhỏ bên cái ao nhỏ dạo này chắc là nhiều muỗi lắm. Là phố Nguyễn Du với đường cây ven hồ, ở đó có ngôi nhà 72 vừa gần gũi, vừa xa lạ, xa vời. Là đường Bà Triệu, thư viện, đường Nguyễn Ái Quốc, hồ Tây... Là những kỷ niệm thấm mát tâm hồn Nghĩ về Hà Nội là nghĩ về N. Anh, nghĩ đến những ngày bên nhau đi trong hương đêm mùa hè, của đêm mùa thu... Ta gặp nhau làm gì nhỉ? Ta nắm tay nhau làm gì nhỉ? Ta siết chặt trong nỗi xúc động làm gì... N. Anh bé nhỏ yêu dấu đêm nay ở đâu... Thương N. Anh thật nhiều mà không biết nói sao, không biết làm sao cả. Tội nghiệp N. Anh, cứ phải buồn mãi, buồn dai dẳng... Sao không vui với bạn bè mỉm cười. Mùa xuân... đâu rồi? Đêm gần nhau nhất lại là đêm chia tay. Hạnh phúc thả những đốm sáng bay lơ lửng trên trời. Vũ trụ bao la quá mà tay N. Anh nhỏ nhắn chừng nào... [ ] Thông bảo mình đi hỏa lực bộ binh. Mình thích lắm. Nhanh nhanh mà đi B chứ không thì hết địch đến nơi. Nghe phong thanh trên bộ lấy lính lái xe tăng, tụi nó thích lắm. Thích gì cái con rùa thép ấy, chỉ oai ở ngoài này thôi chứ khó mà được vào trong ấy. Đại đội trưởng Châu mới về, trẻ măng, 24 tuổi. Anh là biệt động của Quảng Ngãi. Nghe kể dạo tổng tiến công mà tiếc đứt ruột. Dạo ấy mình lớp 8 nhỉ, còn nhỏ quá. Anh Châu vào bộ đội 7 năm rồi, năm 69 ra Bắc. Anh có đôi mắt tuyệt nhất của người con trai. Đẹp lạ lùng, vừa sắc, vừa sâu xa, vừa trong và hơi bỡ ngỡ. Khuôn mặt nhỏ nhắn, cái miệng thật hiền. Vậy mà anh ấy đã từng đóng sĩ quan biệt động ngụy, trong thành phố. Nghe anh kể chuyện thú vị chừng nào. Anh nghe nhiều và nói ít, nói nhỏ nhẹ và thân tình. (Trích Mãi mãi tuổi hai mươi, nhật kí của liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc) Lựa chọn đáp án đúng: Câu 1. Xác định thể loại của đoạn văn bản trên A. Hồi kí B. Phóng sự C. Thư D. Nhật kí Câu 2. Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích là gì? A. Tự sự B. Nghị luận C. Thuyết minh D. Miêu tả Câu 3. Nhân vật chính trong đoạn văn bản trên là ai? A. Nguyễn Văn Thạc – một chiến sĩ trẻ trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước B. Thông – một chàng sinh viên tham gia kháng chiến
20. C. Châu – Đại đội trưởng mới về, trẻ măng, 24 tuổi D. N.Anh – một nữ bác sĩ trẻ trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước Câu 4. Xác định ngôi kể trong đoạn văn bản trên A. Ngôi thứ hai B. Ngôi thứ ba C. Ngôi thứ nhất D. Kết hợp ngôi thứ nhất và thứ ba Câu 5. Mạch tự sự diễn ra theo trật tự nào? A. Nỗi nhớ về Hà Nội -> Nhớ đến Như Anh -> Khát vọng được ra chiến trường diệt giặc -> Nghĩ về anh Châu (Đại đội trưởng mới về, trẻ măng, 24 tuổi) B. Nghĩ về vùng đất Yên Thế -> Nhớ đến Như Anh -> Khát vọng được ra chiến trường diệt giặc -> Nghĩ về anh Châu (Đại đội trưởng mới về, trẻ măng, 24 tuổi) C. Nỗi nhớ về Hà Nội -> Nhớ đến mẹ -> Nhớ khung cảnh ngày Tết -> Khát vọng được ra chiến trường diệt giặc -> Nghĩ về anh Châu (Đại đội trưởng mới về, trẻ măng, 24 tuổi) D. Nỗi nhớ về Hà Nội -> Nhớ đến Như Anh -> Khát vọng được ra chiến trường diệt giặc -> Nghĩ về tương lai của chính mình Câu 6. Tác giả đã nhớ Hà Nội như thế nào? A. Nhớ chung chung B. Nhớ nhưng phải dìm xuống tận đáy sâu cõi lòng để chiến đấu C. Nhớ cồn cào, da diết D. Nhớ cụ thể, chi tiết, từng kỷ niệm hiện ra mồn một Câu 7. Hà Nội và N. Anh có ý nghĩa như thế nào đối với người chiến sĩ? A. Là nơi người chiến sĩ hướng về với tất cả tình yêu tha thiết, khiến anh muốn bỏ lại tất cả để trở về B. Là nơi người chiến sĩ hướng về với tất cả tình yêu tha thiết, là động lực để anh ấy chiến đấu C. Là nơi người chiến sĩ luôn yêu thương nhưng phải ghìm lại trong lòng D. Là nơi người chiến sĩ hướng về với tất cả tình yêu tha thiết, nhưng không thể giúp gì được cho anh Trả lời các câu hỏi: Câu 8. Các sự kiện được kể trong văn bản trên có mối liên kết như thế nào? Câu 9. Anh/chị nhận xét gì về lời kể trong đoạn trích? Câu 10. Nếu Tổ quốc cần, anh/chị có sẵn sàng lên đường không? Vì sao? PHẦN II. VIẾT (4,0 điểm) Anh (chị) hãy hãy viết bài văn nghị luận bàn về: Lí tưởng sống của thanh niên ngày nay.