Đề thi thử Ngữ văn 10 (Lần 1) - Năm học 2022-2023 - Trường THPT Yên Thế (Có đáp án)

Nội dung tài liệu: Đề thi thử Ngữ văn 10 (Lần 1) - Năm học 2022-2023 - Trường THPT Yên Thế (Có đáp án)

1. TRƯỜNG THPT YÊN THẾ ĐỀ THI THỬ LẦN 1 - NĂM HỌC 2022-2023 (Đề thi gồm 01 trang) Môn: Ngữ văn 10 Thời gian làm bài: 120 phút Phần I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm) Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi : ĐÒ LÈN Thuở nhỏ tôi ra cống Na câu cá Tôi trong suốt giữa hai bờ hư - thực níu váy bà đi chợ Bình Lâm giữa bà tôi và tiên phật, thánh thần bắt chim sẻ ở vành tai tượng Phật cái năm đói củ dong riềng luộc sượng và đôi khi ăn trộm nhãn chùa Trần cứ nghe thơm mùi huệ trắng hương trầm Thuở nhỏ tôi lên chơi đền Cây Thị Bom Mỹ dội, nhà bà tôi bay mất chân đất đi đêm xem lễ đền Sòng đền Sòng bay, bay tuốt cả chùa chiền mùi huệ trắng quyện khói trầm thơm lắm thánh với Phật rủ nhau đi đâu hết điệu hát văn lảo đảo bóng cô đồng bà tôi đi bán trứng ở ga Lèn Tôi đâu biết bà tôi cơ cực thế Tôi đi lính, lâu không về quê ngoại bà mò cua xúc tép ở đồng Quan dòng sông xưa vẫn bên lở bên bồi bà đi gánh chè xanh Ba Trại khi tôi biết thương bà thì đã muộn Quán Cháo, Đồng Giao thập thững những đêm hàn bà chỉ còn là một nấm cỏ thôi! (Đò Lèn, Nguyễn Duy - Trích tập thơ Ánh trăng – NXB Tác phẩm mới - 11/1984) Câu 1. Xác định thể thơ của bài thơ trên? Câu 2. Xác định một biện pháp tu từ được sử dụng trong các câu thơ sau? Tôi đâu biết bà tôi cơ cực thế bà mò cua xúc tép ở đồng Quan bà đi gánh chè xanh Ba Trại Quán Cháo, Đồng Giao thập thững những đêm hàn Câu 3. Tìm những từ ngữ, hình ảnh thể hiện sự lam lũ, vất vả của người bà trong bài thơ? Câu 4. Khổ thơ nào thể hiện rõ nhất tâm sự nuối tiếc, hối hận của tác giả khi nghĩ về người bà? Câu 5. Hình ảnh người bà qua kí ức của tác giả trong bài thơ là người như thế nào? Câu 6. Anh/ chị hiểu như thế nào về hai câu thơ sau: khi tôi biết thương bà thì đã muộn bà chỉ còn là một nấm cỏ thôi! Câu 7. Anh/chị rút ra được những thông điệp gì cho bản thân thông qua bài thơ ? Câu 8. Viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/ chị về vai trò của quê hương đối với mỗi con người. II- LÀM VĂN Câu 1 ( 4,0 điểm). Anh/ chị hãy viết một bài văn nghị luận trình bày cảm nhận của mình về hai khổ thơ trên. Sao anh không về chơi thôn Vĩ? Gió theo lối gió, mây đường mây, Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên. Dòng nước buồn thiu, hoa bắp lay... Vườn ai mướt quá, xanh như ngọc Thuyền ai đậu bến sông trăng đó, Lá trúc che ngang mặt chữ điền. Có chở trăng về kịp tối nay?... (Trích “Đây thôn Vĩ Dạ” (1), Hàn Mặc Tử) (1).Đây thôn Vĩ Dạ (lúc đầu có tên Ở đây thôn Vĩ Dạ) sáng tác năm 1938, in trong tập Thơ Điên (về sau đổi thành Đau thương). Theo một số tài liệu, bài thơ được gợi cảm hứng từ mối tình của Hàn Mặc Tử với một cô gái vốn quê ở Vĩ Dạ, một thôn nhỏ bên dòng sông Hương nơi xứ Huế thơ mộng và trữ tình. .HẾT ..
2. ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM THI THỬ LÀN 1- NĂM HỌC 2022-2023 Môn: Ngữ văn lớp 10 Phần Câu Nội dung Điểm I ĐỌC HIỂU 6,0 1 Thể thơ:Tự do 0,5 2 Biện pháp tu từ: Liệt kê 0,5 3 Những từ ngữ, hình ảnh gợi sự lam lũ vất vả của người bà trong bài thơ: 0,5 Mò cua, xúc tép; Gánh chè xanh; Đi bán trứng 4 Khổ 6 đã thể hiện rõ nhất tâm sự nuối tiếc, hối hận của tác giả khi nghĩ về 0,5 người bà 5 Hình ảnh người bà qua kí ức của tác giả trong bài thơ là người có cuộc đời 0,5 lam lũ nhưng tần tảo, hiền lành, đôn hậu, giàu đức hi sinh Hướng dẫn chấm: -HS trả lời được từ hai phẩm chất, tính cách trở lên: 0,5 điểm - HS trả lời được 1 phẩm chất, tính cách: 0,25 điểm -Học sinh trả lời không thuyết phục hoặc không trả lời: 0,0 điểm 6 Hiểu về hai câu thơ 0,75 “khi tôi biết thương bà thì đã muộn bà chỉ còn là một nấm cỏ thôi!”? - Thể hiện tình yêu thương của tác giả đối với người bà - Thể hiện tâm trạng nuối tiếc, hối hận muộn màng vì sự hồn nhiên, khờ dại của mình, đã không thấu hiểu nỗi vất vả của bà, khi biết thương bà thì đã quá muộn. Hướng dẫn chấm: - Học sinh trả lời tương đương như đáp án: 0,75 điểm - Học sinh trả lời có nội dung phù hợp nhưng diễn đạt chưa tốt: 0,5 điểm - HS trả lời được 1 ý phù hợp: 0,5 điểm - Học sinh trả lời không thuyết phục hoặc không trả lời: 0,0 điểm *Lưu ý: Học sinh có thể trả lời khác đáp án nhưng thuyết phục, diễn đạt nhiều cách miễn hợp lí là chấp nhận được. 7 Thông điệp rút ra cho bản thân thông qua bài thơ. 0,75 - Phải biết yêu thương, quan tâm đối với người thân. - Biết nâng niu, trân quý tình cảm gia đình, truyền thống, cội nguồn. - Sống phải biết ăn năn và cảnh tỉnh sau những lỗi lầm của mình. Hướng dẫn chấm: - Học sinh trả lời tương đương như đáp án: 0,75 điểm - HS nêu được 2 thông điệp: 0,5 điểm - Học sinh trả lời đúng một ý: 0,25 điểm - Học sinh trả lời không thuyết phục hoặc không trả lời: 0,0 điểm *Lưu ý: Học sinh có thể trả lời khác đáp án nhưng thuyết phục, diễn đạt nhiều cách miễn hợp lí là chấp nhận được. 8 * Đảm bảo cấu trúc của một đoạn văn ( 0,25 điểm) 2,0 * Xác định đúng vấn đề nghị luận: Vai trò của quê hương với mỗi người. (0,25 điểm). *Triển khai vấn đề nghị luận: (1,0 điểm): Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, sau đây là một số gợi ý: - Quê hương chính là nơi chôn nhau cắt rốn của ta, là nơi nuôi ta lớn lên với biết bao kỉ niệm chẳng thể phai nhòa. - Quê hương dạy ta biết lớn khôn và trưởng thành dần từ những ngây thơ, vụng dại của ngày bé. Quê hương cho ta những năm tháng tuổi thơ tuyệt vời mà suốt hành hình trình trưởng thành ta không bao giờ tìm lại được. - Quê hương ấy, những con người quen thuộc ấy sẽ theo dấu chân ta trên suốt quãng đời của mình và rồi trở thành dòng suối mát lành tắm mát và gột rửa tâm hồn ta trước những muộn phiền, lo toan của cuộc sống.
3. ... *Ngữ pháp, chính tả (0,25 điểm) * Sáng tạo: HS có suy nghĩ riêng, diễn đạt độc đáo (0,25 điểm) II VIẾT 4.0 a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận 0,25 Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài khái quát được vấn đề b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Cảm nhận về hai khổ thơ trong bài 0,25 Đây thôn Vĩ Dạ ( Hàn Mặc Tử) c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm 2.0 Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng. Dưới đây là một vài gợi ý cần hướng tới: - Về nội dung: + Khổ 1: Vẻ đẹp hài hòa giữa thiên nhiên và con người thôn Vĩ buổi ban mai. Tâm trạng yêu đời, yêu thiên nhiên, cuộc sống của nhân vật trữ tình. + Khổ 2: Vẻ đẹp mây trời, sông nước xứ Huế từ chiều về đêm. Tâm trạng âu lo, dự cảm mơ hồ về sự chia lìa. - Về nghệ thuật: ngôn ngữ điêu luyện; bút pháp vừa lãng mạn vừa tượng trưng; kết hợp nhuần nhuyễn các biện pháp tu từ: câu hỏi tu từ, so sánh, nhân hóa Hướng dẫn chấm: - Phân tích đầy đủ, sâu sắc: 2,0 điểm. - Phân tích chưa đầy đủ hoặc chưa sâu: 1,0 điểm – 1,75 điểm. - Phân tích chung chung, sơ sài: 0,25 điểm – 0,75 điểm. * Đánh giá chung: 0.5 Đây thôn Vĩ Dạ tiêu biểu cho phong cách thơ Hàn Mặc Tử; thể hiện vẻ đẹp của thiên nhiên và con người xứ Huế; khẳng định niềm khao khát tình người, tình đời. Hướng dẫn chấm: - Trình bày tương đương như đáp án hoặc đúng 2 ý: 0,5 điểm. - Trình bày được 1 ý: 0,25 điểm. d. Chính tả, ngữ pháp 0.5 Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt. Hướng dẫn chấm: Không cho điểm nếu bài làm có quá nhiều lỗi chính tả, ngữ pháp. e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn 0.5 đạt mới mẻ. I+II 10