Đề cương ôn tập kiểm tra giữa học kì I Ngữ văn 10 - Năm học 2021-2022 - Trường THPT Yên Dũng số 2 (Có đáp án + Ma trận)

Nội dung tài liệu: Đề cương ôn tập kiểm tra giữa học kì I Ngữ văn 10 - Năm học 2021-2022 - Trường THPT Yên Dũng số 2 (Có đáp án + Ma trận)

1. SỞ GD&ĐT BẮC GIANG ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I TRƯỜNG THPT YÊN DŨNG SỐ 2 NĂM HỌC 2021 - 2022 MÔN: NGỮ VĂN 10 Thời gian làm bài: 90 phút I. MỤC ĐÍCH RA ĐỀ KIỂM TRA - Kiểm tra, đánh giá năng lực tiếp thu kiến thức của học sinh qua ba mức độ: nhận biết, thông hiểu, vận dụng, trong đó chú trọng kiểm tra, đánh giá năng lực đọc – hiểu và tạo lập văn bản của học sinh. 1. Kiến thức - Thu thập thông tin để đánh giá mức độ đạt chuẩn kiến thức kĩ năng trong chương trình Ngữ văn của học sinh qua các bài đã học. - Vận dụng được những kiến thức cơ bản để trả lời những câu hỏi và tạo lập văn bản theo yêu cầu. 2. Kĩ năng - Kĩ năng đọc hiểu văn bản. - Kĩ năng thu thập, lựa chọn và xử lí thông tin liên quan đến văn bản. - Kĩ năng trình bày suy nghĩ, cảm nhận của cá nhân về ý nghĩa của văn bản. - Biết vận dụng kĩ năng tạo lập văn bản để viết đoạn văn nghị luận xã hội. - Vận dụng được kĩ năng phân tích đề, lập dàn ý, viết bài văn nghị luận văn học hoàn chỉnh. 3. Thái độ - Chủ động, tích cực trong việc lựa chọn hướng giải quyết vấn đề một cách hợp lý nhất. II. HÌNH THỨC KIỂM TRA - Hình thức kiểm tra: Tự luận - Thời gian: 90 phút III. MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA 1. Ma trận đề kiểm tra giữa Học kì I (Môn Ngữ văn 10; Thời gian làm bài: 90 phút) % Tổng Mức độ nhận thức Tổng điểm Kĩ Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Vận dụng cao TT năng Tỉ lệ Thời Tỉ lệ Thời Tỉ lệ Thời Tỉ lệ Thời Số Thời (%) gian ( %) gian (%) gian (%) gian câu hỏi gian (phút) (phút) (phút) (phút) (phút) Đọc 40 1 15 5 15 5 10 10 0 0 06 20 hiểu Làm 60 2 25 10 15 10 10 20 10 30 01 70 văn Tổng 40 15 30 15 20 30 10 30 07 90 100 Tỉ lệ % 40 30 20 10 100 Tỉ lệ 70 30 100 chung Lưu ý: - Tất cả các câu hỏi trong đề kiểm tra là câu hỏi tự luận. - Cách tính điểm của mỗi câu hỏi được quy định chi tiết trong Đáp án và hướng dẫn chấm.
2. 2. Bảng đặc tả kĩ thuật đề kiểm tra giữa Học kì I (Môn Ngữ văn 10; Thời gian làm bài: 90 phút) Số câu hỏi theo mức độ nhận thức Tổng Nội dung Đơn vị kiến Mức độ kiến thức, Vận TT Nhận Thông Vận kiến thức/kĩ thức/kĩ năng kĩ năng cần kiểm tra, dụng biết hiểu dụng năng đánh giá cao 1 ĐỌC HIỂU Đọc hiểu các Nhận biết: 3 2 1 0 6 văn bản/ - Xác định được phương đoạn trích sử thức biểu đạt, thể loại 1 thi, truyền của văn bản/đoạn trích. thuyết, cổ - Xác định được cốt 2 tích, truyện truyện, các sự việc chi cười (ngữ tiết tiêu biểu, nhân vật liệu ngoài trong văn bản/đoạn trích. sách giáo - Chỉ ra thông tin trong khoa) văn bản/ đoạn trích. - Nhận diện đặc điểm của hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ, các chức năng của ngôn ngữ trong giao tiếp, các nhân tố tham gia giao tiếp thể hiện trong văn bản/đoạn trích. Thông hiểu: - Hiểu được đặc sắc về nội dung của văn bản/đoạn trích: chủ đề, tư tưởng, ý nghĩa của hình tượng nhân vật, ý nghĩa của sự việc chi tiết tiêu biểu - Hiểu được đặc sắc về nghệ thuật của văn bản/ đoạn trích: nghệ thuật trần thuật, xây dựng nhân vật, chi tiết hoang đường kì ảo - Hiểu được một số đặc trưng của tự sự dân gian thể hiện trong văn bản/đoạn trích. Vận dụng: - Nhận xét giá trị của các yếu tố nội dung, hình thức trong văn bản/đoạn trích. - Rút ra được thông điệp,
3. bài học cho bản thân từ nội dung văn bản/đoạn trích. 2 LÀM VĂN - Kể chuyện Nhận biết: theo cốt - Xác định được kiểu bài 1* truyện tự tự sự, câu chuyện cần kể. mình xây - Xác định bố cục bài dựng. văn, sự kiện chính, nhân vật chính. Thông hiểu: - Trình bày được các sự việc chính theo trình tự thời gian/không gian/tâm lý nhân vật - Hiểu vai trò của ngôi kể; đối thoại và độc thoại, độc thoại nội tâm trong văn tự sự. Vận dụng: - Vận dụng kiến thức về văn tự sự để viết bài văn với cốt truyện tự xây dựng theo yêu cầu của đề bài. Vận dụng cao: - Lựa chọn sự việc chi tiết và sắp xếp diễn biến câu chuyện một cách nghệ thuật; diễn đạt sáng tạo, có giọng điệu riêng để chuyện kể hấp dẫn lôi cuốn. - Lựa chọn sự việc, chi tiết sâu sắc, có tác dụng bồi đắp suy nghĩ tình cảm tốt đẹp trong cuộc sống. Tổng 7 Tỉ lệ % 40 30 20 10 Tỉ lệ chung 70 30 Lưu ý: - Đối với các câu hỏi ở phần Đọc hiểu, mỗi câu hỏi cần được ra ở một chỉ báo của Mức độ kiến thức, kĩ năng cần kiểm tra, đánh giá tương ứng (một chỉ báo là một gạch đầu dòng) - Những đơn vị kiến thức/kĩ năng của các bài học Tiếng Việt, Làm văn, Lí luận văn học, Lịch sử văn học được tích hợp trong kiểm tra, đánh giá ở phần Đọc hiểu và phần Làm văn. - (1*) Một bài văn đánh giá 4 mức độ nhận thức (nhận biết, thông hiểu, vận dụng, vận dụng cao); tỉ lệ điểm cho từng mức độ được thể hiện trong đáp án và hướng dẫn chấm.
4. IV. BIÊN SOẠN ĐỀ THEO MA TRẬN SỞ GD&ĐT BẮC GIANG ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I TRƯỜNG THPT YÊN DŨNG SỐ 2 NĂM HỌC 2021 - 2022 MÔN: NGỮ VĂN 10 Thời gian làm bài: 90 phút I. ĐỌC HIỂU (4.0 điểm) Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi: Người ta lại đua nhau mang vải lụa tới may áo quần cho Gióng mặc. Nhưng thân thể Gióng lớn vượt một cách kỳ lạ, áo quần vừa may xong đã thấy chật, thấy ngắn, lại phải mang vải lụa tới để chắp nối thêm. Không mấy chốc đầu Gióng đã chạm nóc nhà. Ai nấy chưa hết kinh ngạc thì vừa lúc quân sĩ đã hì hục khiêng được ngựa, roi, áo giáp và nón sắt tới. Gióng bước ra khỏi nhà vươn vai một cái, người bỗng cao to sừng sững, chân dài hơn trượng, hét lên một tiếng như tiếng sấm: “Ta là tướng nhà Trời!” Thế rồi Gióng mặc giáp sắt, đội nón sắt, tay cầm roi sắt múa quanh mấy vòng. Đoạn từ biệt mẹ và dân làng, nhảy lên lưng ngựa. Ngựa sắt bỗng chồm lên, phun thẳng ra đằng trước một luồng lửa đỏ rực. Gióng thúc chân, ngựa phi như bay, sải từng bước dài hàng chục con sào, rung chuyển cả trời đất. Chỉ trong chớp mắt, ngựa đã xông đến đồn trại giặc Roi sắt của Gióng vung lên loang loáng như chớp giật. Quân giặc xông ra chừng nào chết chừng ấy. Ngựa thét ra lửa thiêu cháy từng dãy đồn trại, .... Khói bụi mịt mù, tiếng la hét kêu khóc như ri. Bỗng chốc roi gãy. Không bối rối, Gióng thuận tay nhổ những bụi tre hai bên đường quật tới tấp vào các toán giặc đang cố gắng trụ lại theo lệnh chủ tướng. Chẳng mấy chốc quân giặc đã tẩu tán khắp nơi, Ân vương bị quật chết tan xác. Bọn tàn binh giặc lạy lục xin hàng. Quân đội của Hùng Vương cũng như dân các làng chỉ còn việc xông ra trói nghiến chúng lại. Không đầy một buổi, Gióng đã trừ xong nạn nước. Lúc bấy giờ ngựa Gióng đã tiến đến chân núi Sóc sơn. Đến đây, Gióng bèn cởi giáp bỏ nón lại, rồi cả người lẫn ngựa bay thẳng lên trời. Sau khi thắng trận, để nhớ ơn người anh hùng, vua Hùng sai lập đền thờ Gióng ở làng quê, phong làm Phù Đổng Thiên vương. (Trích: Thánh Gióng - Truyền thuyết; Nguyễn Đổng Chi sưu tầm) Câu 1: Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích trên là gì? Câu 2: Đoạn trích trên được trích từ tác phẩm văn học nào? Tác phẩm đó thuộc thể loại nào của văn học dân gian? Câu 3: Roi sắt gãy, Gióng đã sử dụng phương tiện gì để đánh giặc? Câu 4: Gióng bước ra khỏi nhà vươn vai một cái, người bỗng cao to sừng sững, chân dài hơn trượng, hét lên một tiếng như tiếng sấm: “Ta là tướng nhà Trời!”. Hình tượng nhân vật Gióng trong câu văn trên gợi cho em suy nghĩ gì? Câu 5: Hãy tìm và liệt kê những chi tiết tưởng tượng, kỳ ảo, giàu ý nghĩa khi nói về nhân vật Gióng trong đoạn trích trên? Câu 6: Từ đoạn trích, hãy viết một đoạn văn ngắn thể hiện ý thức trách nhiệm của bản thân đối với Tổ quốc (Viết đoạn văn khoảng 7-10 câu). II. LÀM VĂN (6.0 điểm) Anh/chị hãy hóa thân thành cô Tấm để kể lại những câu chuyện về cuộc đời của mình từ khi bước ra từ quả thị trở lại cuộc sống làm người. ----------------HẾT --------------
5. V. HƯỚNG DẪN CHẤM SỞ GD&ĐT BẮC GIANG KIỂM TRA GIỮA KÌ I, NĂM HỌC 2021 - 2022 TRƯỜNG THPT YÊN DŨNG SỐ 2 ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM Môn: Ngữ văn lớp 10 CÂU HƯỚNG DẪN CHẤM ĐIỂM HỎI I. ĐỌC HIỂU (4 điểm) Câu 1 - Phương thức biểu đạt chính: Tự sự 0,5 - Thánh Gióng (hoặc hs có thể trả lời: Phù Đổng Thiên vương); 0,25 Câu 2 - Thể loại: Truyền thuyết. 0,25 Câu 3 - Roi sắt gãy, Gióng nhổ những bụi tre bên đường để đánh giặc. 0,5 - Gióng lớn nhanh như thổi để đáp ứng được nhiệm vụ cứu nước. Cuộc chiến đấu đòi hỏi dân tộc ta phải vươn mình phi thường như vậy. (0,5) Câu 4 0,75 - Gióng vươn vai là tượng đài bất hủ về sự trưởng thành vượt bậc, về hùng khí, tinh thần của một dân tộc trước nạn ngoại xâm. (0,25) - Gióng lớn như thổi: Gióng lớn vượt một cách kỳ lạ, áo quần vừa may xong đã thấy chật, thấy ngắn... Gióng bước ra khỏi nhà vươn vai một cái, người bỗng cao to sừng sững. Câu 5 0,75 - Một mình cưỡi ngựa ra trận đánh giặc, roi sắt gãy, Gióng nhổ tre đánh tan giặc Ân, sau đó bay về trời. - HS thể hiện kĩ năng viết đoạn văn, đảm bảo yêu cầu về hình thức, trình 0,25 bày ngắn gọn quan điểm của mình. Câu 6 - Gợi ý: Học sinh viết đoạn văn thể hiện rõ ý thức trách nhiệm đối với tổ quốc. Nêu lên tinh thần yêu nước, ý thức trách nhiệm của bản thân về chủ 0,75 quyền của Tổ quốc, sẵn sàng bảo vệ Tổ quốc khi cần. II. LÀM VĂN (6 điểm) a. Đảm bảo bố cục bài văn nghị luận, xác định đúng vấn đề nghị luận: hóa thân thành cô Tấm để kể lại những câu chuyện về cuộc đời của mình từ 1,0 khi bước ra từ quả thị trở lại cuộc sống làm người. b. Yêu cầu về kĩ năng, kiến thức *Yêu cầu về kĩ năng: 0,5 - Biết viết bài văn tự sự có sáng tạo, nắm vững kiến thức về truyện cổ tích Tấm Cám. Ngôi kể thứ nhất, bố cục rõ ràng chặt chẽ. - Biết chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu, biết miêu tả và biểu cảm khi tự sự. - Văn viết trôi chảy, có cảm xúc; không mắc lỗi dùng từ, ngữ pháp thông thường. *Yêu cầu về kiến thức: HS có thể viết sáng tạo theo những cách khác
6. nhau miễn sao hiểu và kể đúng tính cách và chuyện của Tấm theo yêu cầu đề bài. Sau đây là dàn ý mang tính định hướng, gợi ý: *Mở bài: Cô Tấm tự kể ngắn gọn về lai lịch của đời mình. 0,5 *Thân bài: HS có thể kể sáng tạo, phong phú theo tưởng tượng của mình 2,5 nhưng phải dựa vào ý nghĩa truyện Tấm Cám. - Yêu cầu: + Kể với ngôi thứ nhất “tôi”. + Nắm vững sự phát triển tính cách của cô Tấm trong giai đoạn này: mạnh mẽ, quyết liệt nhưng vẫn hiền thảo, đẹp người đẹp nết. Sau đây là định hướng ý: / Từ quả thị bước ra: Cô Tấm xinh đẹp hơn xưa, siêng năng chăm chỉ làm hết mọi công việc nhà để giúp bà lão. (0,75 đ) / Từ lúc bà lão xé vỏ quả thị: Cô Tấm trở về cuộc sống làm người, sống hạnh phúc bên bà lão bán hàng nước. (0,75 đ) / Nhờ tài khéo léo têm miếng trầu cánh phượng nên Tấm đã gặp lại vua, được chồng rước về cung trở lại làm hoàng hậu và trả thù mẹ con Cám. (1,0 đ) *Kết bài: Cô Tấm nêu cảm nghĩ của mình khi từ quả thị trở về cuộc sống 0,5 đời thường của con người. c. Sáng tạo: có cách diễn đạt độc đáo, mới mẻ; suy nghĩ sâu sắc. 0,5 d. Chính tả, dùng từ đặt câu: đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, ngữ nghĩa 0,5 tiếng Việt. I + II Tổng điểm 10,0