Đề cương ôn tập kiểm tra giữa học kì I Ngữ văn 10 - Năm học 2020-2021 - Trần Thùy Trang

Nội dung tài liệu: Đề cương ôn tập kiểm tra giữa học kì I Ngữ văn 10 - Năm học 2020-2021 - Trần Thùy Trang

1. ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP KIỂM TRA GIỮA HỌC KÌ I Môn: Ngữ văn 10 Năm học 2020 – 2021 - Giáo viên: Trần Thùy Trang - A. PHẦN ĐỌC HIỂU I. Một số vấn đề lí thuyết cơ bản 1. Kiến thức tiếng Việt 1. 1. Từ và câu tiếng Việt 1.1. 1. Từ a. Chức năng: định danh b. Phân loại * Dựa theo cấu tạo của từ - Từ đơn: Là từ chỉ gồm một tiếng: ví dụ Biển, trời, chạy, đẹp . - Từ phức: Là từ gồm hai hay nhiều tiếng: hợp tác xã... - Từ ghép: Là những từ phức được tạo ra bằng cách ghép các tiếng có quan hệ với nhau về nghĩa: bàn ghế, học sinh . - Từ láy: Là những từ phức có quan hệ láy âm giữa các tiếng: Lao xao, bâng khuâng, . * Dựa theo nguồn gốc của từ - Từ thuần Việt: Do người Việt sáng tạo ra: bàn, ghế, rổ rá... - Từ mượn: Là do người Việt mượn của tiếng nước ngoài: Mượn tiếng Hán (từ Hán Việt), tiếng Pháp, tiếng Anh... * Dựa các quan hệ ngữ nghĩa trong trường từ vựng - Từ nhiều nghĩa: + Là từ có hơn một nghĩa trở lên: VD: từ mũi, ăn, chạy . + Chia ra nghĩa gốc và nghĩa chuyển Nghĩa gốc: Là nghĩa xuất hiện đầu tiên, làm cơ sở hình thành các nghĩa khác. Nghĩa chuyển: Là được hình thành trên cơ sở của nghĩa gốc. Hiện tượng chuyển nghĩa của từ được tiến hành dựa trên các phương thức ẩn dụ, hoán dụ... - Từ đồng âm: Là những từ đồng âm với nhau nhưng khác xa nhau về nghĩa: ví dụ từ cuốc (chim cuốc) và cuốc (cái cuốc). - Từ đồng nghĩa: Là những từ có nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau: cha, bố, ba; hoặc đất nước, giang sơn, tổ quốc... - Từ trái nghĩa: Là những từ có nghĩa trái ngược nhau trong một trường từ vựng: cao - thấp, xa - gần, nắng - mưa... 1.1.2. Câu tiếng Việt a. Chức năng của câu: Thông báo b. Các thành phần câu * Thành phần chính - Chủ ngữ: Là thành phần nêu sự vật, hiện tượng có hoạt động, đặc điểm, trạng thái ... được miêu tả ở vị ngữ. - Vị ngữ: Là thành phần chính của câu nêu đặc điểm, hoạt động, trạng thái ... của sự vật, hiện tượng nêu ở chủ ngữ có khả năng kết hợp với các phó từ chỉ quan hệ thời gian. * Thành phần phụ - Trạng ngữ: Là thành phần thêm vào câu để xác định thời gian, nơi chốn, nguyên nhân, mục đích, phương tiện, cách thức diễn ra sự việc nêu ở trong câu. Trạng ngữ có thể đứng đầu, giữa hay cuối câu. - Khởi ngữ: là thành phần câu đứng trước chủ ngữ để nêu lên đề tài được nói đến trong câu. Trước khởi ngữ thường có thêm các quan hệ từ: về, đối với, còn... Ví dụ: Về kinh tế, chúng bóc lột dân ta đến xương tủy, khiến cho dân ta nghèo nàn, thiếu thốn, nước ta xơ xác, tiêu điều. (Tuyên ngôn độc lập – Hồ Chí Minh) * Thành phần biệt lập - Thành phần tình thái: Được dùng để thể hiện cách nhìn của người nói đối với sự việc được nói đến trong câu. - Thành phần cảm thán: dùng để bộc lộ tâm lý của người nói (vui, buồn, mừng, giận...) Ví dụ:
2. Ôi chao! Giời đất này còn rước cái của nợ đời về. Biết có nuôi nổi nhau sống qua được cái thì này không? (Vợ nhặt – Kim Lân) - Thành phần gọi – đáp: Dùng để tạo lập hoặc duy trì mối quan hệ giao tiếp Ví dụ: Bà ơi! Thôi mà, thương xót làm chi nữa! Ta về đi thôi! (Thuốc – Lỗ Tấn) - Thành phần phụ chú: được dùng để bổ sung một số chi tiết cho nội dung chính của câu. Thành phần này thường được đặt giữa hai dấu gạch ngang, hai dấu phẩy, hai dấu ngoặc đơn hoặc giữa một dấu gạch ngang với một dấu phẩy, nhiều khi còn đặt sau dấu hai chấm. Ví dụ: Lão không hiểu tôi, tôi nghĩ vậy, và tôi càng buồn lắm. (Lão Hạc – Nam Cao) c. Các kiểu câu * Câu chia theo cấu tạo ngữ pháp: Câu đơn, câu ghép, câu phức * Câu chia theo mục đích giao tiếp: Câu nghi vấn, câu cầu khiến, câu cảm thán, câu trần thuật. * Câu theo ý nghĩa: Câu phủ định và câu khẳng định, câu chủ động - câu bị động d. Nghĩa của câu: nghĩa tường minh và nghĩa hàm ẩn * Nghĩa tường minh: Là phần thông báo được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu. * Hàm ý: Là phần thông báo tuy không được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu nhưng có thể suy ra từ những từ ngữ ấy. Ví dụ: Ăn gì thì ăn, chả ăn giầu (Vợ nhặt – Kim Lân) → Nghĩa tường minh: từ chối ăn giầu → Nghĩa hàm ẩn: Gợi ý ăn thứ khác 1.2. Các thể thơ 1.2.1 Thể thơ Đường luật - Là thể thơ tiếp thu từ Trung Quốc. - Có những quy định chặt chẽ về luật thơ: + Số câu trong bài: bốn câu (tứ tuyệt hoặc tuyệt cú), tám câu (bát cú). + Số chữ trong câu: năm chữ (ngũ ngôn), bảy chữ (thất ngôn). + Vần của thơ Đường luật là vần chân (cước vận): vần ở cuối câu thơ. 1.2.2. Thể thơ lục bát - Là thể thơ dân tộc - Luật thơ: + Số chữ và số câu: Một cặp hai câu thơ, câu trên sáu chữ (lục), câu dưới tám chữ (bát). Một bài có thể có nhiều cặp lục bát, số lượng cặp câu không hạn định. + Gieo vần lưng (eo vận): vần ở giữa câu thơ – chữ cuối câu sáu chữ thường bắt vần với chữ thứ sáu câu tám chữ, chữ cuối câu tám chữ bắt vần với chữ cuối câu sáu chữ ở cặp tiếp theo. - Là thể thơ dân tộc. - Luật thơ: + Số chữ và số câu: Khổ thơ song thất lục bát gồm bốn câu: một cặp câu bảy chữ (song thất), hai câu sáu chữ và tám chữ (lục bát). Một bài thơ có thể có nhiều khổ song thất lục bát, số lượng khổ thơ không hạn định. + Gieo vần: gồm cả vần chân và vần lưng. 1.2.4. Thể thơ tự do - Số chữ và số câu : Không hạn định về số chữ trong câu, số câu trong bài, dài ngắn linh hoạt. - Gieo vần: vần chân, có thể vần liền, vần cách. 1.2.5. Một số thể thơ khác - Thể thơ bốn chữ (mỗi câu thơ bốn chữ), thể thơ năm chữ (mỗi câu thơ năm chữ), thể thơ bảy chữ (mỗi câu thơ bảy chữ), thể thơ tám chữ (mỗi câu thơ tám chữ), với hai dạng : + Các câu thơ nối tiếp nhau. + Bốn câu thơ làm thành một khổ. 1.3. Một số biện pháp tu từ 1.3.1. Một số biện pháp tu từ ngữ âm: điệp âm, điệp vần, điệp thanh, có tác dụng tạo âm hưởng và nhịp điệu cho câu, đoạn, bài 1.3.2. Một số biện pháp tu từ từ vựng STT Biện pháp tu Khái niệm, ví dụ từ từ vựng
3. 1 So sánh - So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác trên cơ sở quan hệ tương đồng để làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt. Trong phép so sánh, cả hai vế A (vế được so sánh) và vế B (vế so sánh) đều xuất hiện. So sánh vừa giúp cho việc miêu tả các sự vật, sự việc cụ thể, sinh động; vừa có tác dụng bộc lộ tình cảm, cảm xúc. - Ví dụ: Con gặp lại nhân dân như nai về suối cũ Cỏ đón giêng hai,chim én gặp mùa, Như đứa trẻ thơ đói lòng gặp sữa Chiếc nôi ngừng bỗng gặp cánh tay đưa. (Trích Tiếng hát con tàu - Chế Lan Viên) → Nhà thơ đã sáng tạo hệ thống hình ảnh so sánh mới lạ, độc đáo để diễn tả niềm hạnh phúc lớn lao, kì diệu khi tìm về với nhân dân. Qua đó, khẳng định nhân dân là cội nguồn nuôi dưỡng, bao bọc, chở che cho người nghệ sĩ và trở về với nhân dân là con đường tất yếu – như những quy luật vĩnh hằng, bất biến của thiên nhiên, của cuộc đời. 2 Ẩn dụ - Ẩn dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng khác có nét tương đồng với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt. Ẩn dụ còn được gọi là so sánh ngầm vì giống so sánh ở chỗ đối chiếu hai sự vật, hiện tượng trên cơ sở quan hê tương đồng nhưng khác ở chỗ trong phép ẩn dụ chỉ có vế B xuất hiện, còn vế A ẩn. Người đọc cần căn cứ vào tính chất, đặc điểm nổi bật của đối tượng B để hiểu A Ẩn dụ tu từ có sức biểu cảm cao, tạo tính hàm súc và tính hình tượng cho câu văn. - Ví dụ: Làn thu thủy nét xuân sơn Mây ghen thua thắm liễu hờn kém xanh (Trích Truyện Kiều – Nguyễn Du) → Trong câu thơ trên, tác giả đã sử dụng các hình ảnh ẩn dụ để miêu tả, ngợi ca nhan sắc của Thúy Kiều: đôi mắt trong trẻo, long lanh như nước mùa thu; nét mày tươi thắm như núi mùa xuân. 3 Nhân hoá - Nhân hóa là dùng những từ ngữ, hình ảnh gắn với con người để gọi hoặc tả các đồ vật, con vật, cảnh vật Biện pháp nhân hóa giúp cho các đối tượng cần miêu tả trở nên sinh động, có sức sống và gần gũi với con người. - Ví dụ: Mùa thu nay khác rồi Tôi đứng vui nghe giữa núi đồi Gió thổi rừng tre phấp phới Trời thu thay áo mới Trong biếc nói cười thiết tha. (Trích Đất nước – Nguyễn Đình Thi) → Biện pháp nhân hóa được sử dụng ở hai dòng thơ cuối khiến cho hình ảnh bầu trời hiện lên thật sống động, gần gũi, ấm áp. Trời thu trong trẻo, tươi sáng như vừa khoác lên màu áo mới tinh khôi; như gương mặt tươi tắn, trẻ trung, rạng rỡ, tràn ngập niềm vui. Đó là tấm gương phản chiếu tâm trạng hân hoan, vui sướng của con người giữa mùa thu chiến thắng, hòa bình, làm chủ đất trời tự do 4 Nói quá Là biện pháp tu từ phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả để nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm - Ví dụ: Gươm mài đá, đá núi cũng mòn, Voi uống nước, nước sông phải cạn. (Trích Bình Ngô đại cáo – Nguyễn Trãi) → Lối miêu tả cường điệu, phóng đại được tác giả sử dụng để ca ngợi sức mạnh hùng hậu, vô địch của nghĩa quân Lam Sơn. 5 Nói giảm nói Là một biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị, uyển chuyển, tránh gây tránh cảm giác quá đau buồn, ghê sợ, nặng nề, tránh thô tục, thiếu lịch sự - Ví dụ :
4. Gục lên súng mũ bỏ quên đời (Tây Tiến - Quang Dũng) Áo bào thay chiếu anh về đất Sông Mã gầm lên khúc độc hành (Tây Tiến - Quang Dũng) → Lối nói giảm (anh về đất) không chỉ có tác dụng làm vợi bớt nỗi đau mất mát mà còn có giá trị khẳng định, ngợi ca sự bất tử của những người lính hi sinh vì Tổ quốc. Linh hồn các anh trở về với đất mẹ và sẽ trường tồn cùng sông núi 6 Liệt kê Là sắp xếp, nói tiếp hàng loạt từ hay cụm từ cùng loại để diễn tả được đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau của thực tế, tư tưởng, tình cảm. Ví dụ: Bờ sông Đà, bãi sông Đà, chuồn chuồn bươm bướm trên sông Đà. (Người lái đò sông Đà - Nguyễn Tuân) 7 Điệp từ, điệp - Điệp từ, điệp ngữ là biện pháp lặp lại có ý thức từ ngữ (hoặc cả câu) nhằm ngữ mục đích nhấn mạnh, nổi bật, mở rộng ý hoặc gợi những xúc cảm trong lòng người đọc, người nghe. - Ví dụ: Một dân tộc đã gan góc chống ách nô lệ của Pháp hơn 80 năm nay, một dân tộc đã gan góc đứng về phe Đồng minh chống phát xít mấy năm nay, dân tộc đó phải được tự do! Dân tộc đó phải được độc lập! (Trích Tuyên ngôn độc lập – Hồ Chí Minh, Ngữ văn 10, tập 1, tr. 41 , NXB Giáo dục) → Các điệp từ, điệp ngữ đã tạo cho câu văn trên một giọng điệu mạnh mẽ, dứt khoát, hào hùng; đã nhấn mạnh được tinh thần bất khuất, ý chí chiến đấu bền bỉ, phi thường của nhân dân ta. Qua đó, tác giả thể hiện niềm tự hào, kiêu hãnh của một dân tộc anh hùng, xứng đáng được hưởng quyền tự do, độc lập. 8 Chơi chữ - Là lợi dụng đặc sắc về âm, về nghĩa của từ để tạo sắc thái dí dỏm, hài hước ... làm câu văn hấp dẫn và thú vị. - Ví dụ: Nhớ nước đau lòng con quốc quốc Thương nhà mỏi miệng cái gia gia (Bà Huyện Thanh Quan) 9 Hoán dụ - Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm bằng tên của một sự vật, hiện tượng, khái niệm khác có quan hệ gần gũi với nó nhằm khắc sâu đặc điểm tiêu biểu của đối tượng được miêu tả và tăng khả năng khái quát cho ngôn ngữ. - Ví dụ: Áo chàm đưa buổi phân li Cầm tay nhau biết nói gi hôm nay (Trích Việt Bắc – Tố Hữu) → Hình ảnh áo chàm (màu sắc trang phục đặc trưng của đồng bào dân tộc vùng cao Việt Bắc) hoán dụ cho những người dân nơi đây. Biện pháp tu từ này vừa gợi cảnh chia tay xúc động giữa đồng bào chiến khu và cán bộ kháng chiến, vừa thể hiện được tình cảm gắn bó, thân thương giữa kẻ ở với người đi. 1.3.3. Một số biện pháp tu từ cú pháp STT Biện pháp tu từ Khái niệm, ví dụ cú pháp 1 Câu hỏi tu từ - Câu hỏi tu từ là sử dụng hình thức câu nghi vấn để khẳng định, phủ định hoặc bày tỏ thái độ, cảm xúc. - Ví dụ: Em là ai, cô gái hay nàng tiên Em có tuổi hay không có tuổi Mái tóc em hay là mây là suối Đôi mắt em nhìn hay chớp lửa đêm giông?...
5. (Người con gái Việt Nam - Tố Hữu) → Một loạt câu hỏi tu từ khẳng định lòng yêu mến, khâm phục, ngưỡng mộ, tự hào về vẻ đẹp của chị Trần Thị Lý – người con gái Việt Nam. 2 Đảo trật tự cú - Đảo trật tự cú pháp (đảo ngữ) là thay đổi trật tự cú pháp thông thường pháp (đảo ngữ) của câu nhằm nhấn mạnh tính chất, đặc điểm của đối tượng cần miêu tả. - Ví dụ: Lom khom dưới núi tiều vài chú Lác đác bên sông chợ mấy nhà (Qua Đèo Ngang – Bà Huyện Thanh Quan) → Cấu trúc đảo ngữ trong hai dòng thơ được tác giả sử dụng để nhấn mạnh dáng vẻ lom khom của vài chú tiều dưới núi và sự phân bố ít ỏi, rải rác, thưa thớt của chợ mấy nhà bên sông. 3 Liệt kê - Liệt kê là sắp xếp nối tiếp những đơn vị cú pháp cùng loại (các từ ngữ, các thành phần câu) nhằm mục đích nhấn mạnh ý. - Ví dụ: Mùa xuân đất nước mênh mông Con tàu đi giữa muôn lòng thương yêu Tàu qua những sớm những chiều Những sông, những núi, những đèo tàu qua (Trích Hát với con tàu – Xuân Quỳnh) → Các hình ảnh được liệt kê ở dòng thơ cuối đã giúp người đọc hình dung hành trình của con tàu trải dài qua những khoảng không gian rộng lớn, mênh mông của quê hương, đất nước; cảm nhận được niềm vui, niềm tự hào của nhà thơ 4 Câu đặc biệt - Câu đặc biệt là loại câu không cấu tạo theo mô hình chủ - vị, có tác dụng nhấn mạnh sự tồn tại của sự vật, hiện tượng, bộc lộ cảm xúc - Ví dụ: Cây tre Việt Nam! Cây tre xanh, nhũn nhặn, ngay thẳng, thủy chung, can đảm, cây tre mang những đức tính của người hiền là tượng trưng cao quý của dân tộc Việt Nam. (Trích Cây tre Việt Nam – Thép Mới) → Câu đặc biệt “Cây tre Việt Nam” vừa có tác dụng khái quát, nhấn mạnh hình ảnh cây tre; vừa thể hiện tình cảm yêu thương, gắn bó, ngưỡng mộ của tác giả với loài cây là hiện thân cho vẻ đẹp của con người, đất nước Việt Nam. 5 Điệp cấu trúc - Là sử dụng liên tiếp các câu có cùng chung một cấu trúc ngữ pháp, có câu tác dụng liên kết, nhấn mạnh ý. - Ví dụ: Trời xanh đây là của chúng ta Núi rừng đây là của chúng ta Những cánh đồng thơm mát Những ngả đường bát ngát Những dòng sông đỏ nặng phù sa. (Trích Đất nước – Nguyễn Đình Thi) → Cấu trúc câu được lặp lại ở hai dòng thơ đầu có tác dụng nhấn mạnh, khẳng định niềm tự hào, kiêu hãnh và niềm hạnh phúc lớn lao khi được làm chủ quê hương, đất nước. 1.4. Các phong cách ngôn ngữ Theo phong cách chức năng ngôn ngữ, văn bản được chia thành các loại sau : văn bản sinh hoạt, văn bản hành chính, văn bản khoa học, văn bản báo chí, văn bản chính luận, văn bản nghệ thuật. Cần nắm vững phạm vi sử dụng và đặc điểm cơ bản của từng phong cách ngôn ngữ. STT Phong Khái niệm Dạng tồn Đặc trưng Phương tiện diễn đạt cách (chức năng, tại/phân loại (từ ngữ, ngữ pháp, ngôn phạm vi sử biện pháp tu từ ) ngữ dụng) 1 Phong Là phong cách - Dạng nói: là - Tính cá thể hóa - Từ ngữ: sử dụng
6. cách ngôn ngữ được dạng chủ yếu, (nét riêng của mỗi những từ ngữ có tính ngôn dùng trong giao bao gồm cả đối cá nhân trong giọng biểu cảm cao, mang sắc ngữ tiếp (lời ăn thoại và độc nói, cách dùng từ thái thân mật, suồng sã; sinh tiếng nói) hằng thoại. ngữ, lựa chọn kiểu - Câu văn: sử dụng mọi hoạt ngày, dùng để - Dạng viết: câu, cách nói ) kiểu câu. thông tin, trao nhật kí, thư - Tính sinh động, cụ - Biện pháp tu từ: sử đổi ý nghĩ, tình riêng thể (lối nói giàu ngữ dụng mọi biện pháp tu cảm, đáp - Dạng lời nói điệu, gắn với các từ (ví von, so sánh, nói ứng những nhu tái hiện: mô tình huống giao tiếp quá ). cầu trong cuộc phỏng các lời cụ thể ) sống nói trong đời - Tính cảm xúc (thể sống nhưng đã hiện qua giọng điệu, được sáng tạo từ ngữ và các kiểu theo các thể câu, thể hiện rõ thái loại văn bản độ, tình cảm của khác nhau. người nói) 2 Phong Là phong cách - Ngôn ngữ tự - Tính thẩm mĩ - Từ ngữ: sử dụng tất cả cách ngôn ngữ được sự trong (ngôn từ được chọn các lớp từ ngữ chung ngôn dùng trong các truyện, tiểu lọc, tổ chức, hòa - Câu văn: sử dụng mọi ngữ văn bản văn thuyết, bút kí, phối ngữ âm và ngữ kiểu câu. nghệ học, có chức kí sự, phóng nghĩa ) - Biện pháp tu từ: sử thuật năng thông báo sự... - Tính đa nghĩa dụng tất cả các biện – thẩm mĩ. - Ngôn ngữ thơ (biểu thị thông tin pháp tu từ. Ngôn ngữ nghệ trong ca dao, khách quan và biểu → Chấp nhận sáng tạo thuật là ngôn vè, thơ (nhiều thị tình cảm của tác riêng của người viết ở ngữ gợi hình, thể loại khác giả; nghĩa tường mọi cấp độ (từ ngữ, cấu gợi cảm được nhau) minh và nghĩa hàm trúc câu, hình thức trình dùng trong văn - Ngôn ngữ sân ý ) bày ). bản nghệ thuật. khấu trong - Dấu ấn cá nhân (sở kịch, chèo, trường trong việc sử tuồng.... dụng ngôn ngữ ). 3 Phong Là phong cách - Dạng viết: tác - Tính công khai về - Từ ngữ: sử dụng vốn cách ngôn ngữ được phẩm lí luận, chính kiến, tư tưởng, từ chung và một số lớp ngôn dùng trong văn tài liệu chính lập trường chính trị, từ riêng. ngữ bản trực tiếp trị xã hội. - Câu văn: sử dụng linh chính bày tỏ tư tưởng, - Dạng nói: - Tính chặt chẽ trong hoạt nhiều kiểu câu. luận thái độ trước phát biểu hội lập luận - Biện pháp tu từ: sử những vấn đề nghị, các cuộc - Tính truyền cảm. dụng mọi biện pháp tu thiết thực, nóng thảo luận, tranh từ. bỏng của đời luận.. mang - Trình bày rõ ràng, sống, đặc biệt tính chất chính chặt chẽ trong lĩnh vực trị chính trị, xã hội. 4 Phong Là phong cách - Tồn tại ở 2 - Tính thông tin sự - Từ ngữ: Phong phú và cách ngôn ngữ được dạng chính: kiện đa dạng. Mỗi thể loại ngôn dùng trong văn + Báo viết + Luôn cung cấp báo chí thường có một ngữ bản thuộc lĩnh + Báo nói. thông tin mới nhất mảng từ vựng chuyên báo chí vực truyền Ngoài ra còn: hàng ngày trên mọi dùng. thông đại Báo hình, báo lĩnh vực hoạt động (+ Tin tức: Thường chúng (tin tức, điện tử... xã hội. dùng các danh từ chỉ phóng sự, + Các thông tin phải tên riêng, địa danh, thời quảng cáo ) đảm bảo tính chính gian, sự kiện... phản ánh chính xác, và độ tin cậy. + Phóng sự: Thường kiến của tờ báo - Tính ngắn gọn dùng các động từ, tính và dư luận - Tính sinh động, từ, miêu tả hoạt động, quần chúng, hấp dẫn. trạng thái, tính chất của
7. nhằm thúc đẩy + Nội dung thông sự vật, sự việc.....) sự tiến bộ xã tin mới mẻ, cách - Ngữ pháp: Câu văn hội. diễn đạt ngắn gọn, ngắn gọn, rõ ràng, súc dễ hiểu, và khả năng tích, chặt chẽ, đảm bảo kích thích sự suy tính chính xác của nghĩ tìm tòi của bạn thông tin, đọc. - Sử dụng các biện + Cách đặt tiêu đề pháp tu từ linh hoạt và cho bài báo rất hiệu quả. 5 Phong Là phong cách - Văn bản khoa - Tính khái quát, - Từ ngữ: cách ngôn ngữ được học chuyên sâu trừu tượng + Sử dụng lớp từ ngữ ngôn dùng trong giao - Văn bản khoa - Tính lí trí, logic. khoa học riêng, thuật ngữ tiếp thuộc lĩnh học giáo khoa - Tính khách quan, ngữ chuyên môn và các khoa vực khoa học – - Văn bản khoa phi cá thể. kí hiệu, công thức, sơ học công nghệ học phổ cập đồ...; (sách giáo + Không dùng từ ngữ khoa, chuyên địa phương và biệt ngữ luận, kiến thức xã hội; khoa học phổ - Rất ít dùng biện pháp thông ). tu từ. - Bố cục rõ ràng, chặt chẽ. 6 Phong Là phong cách - Văn bản quy - Tính khuôn mẫu - Từ ngữ: cách ngôn ngữ được phạm pháp luật - Tính minh xác + Lớp từ ngữ hành ngôn dùng trong các - Văn bản hội - Tính công vụ. chính được dùng với ngữ văn bản thuộc nghị tần số cao: căn cứ..., tại hành lĩnh vực quản lí - Văn bản thủ công văn số...., nay chính hành chính, xã tục hành chính quyết định, có hiệu lực hội (hiến pháp, từ ngày.... công văn, nghị + Sử dụng lớp từ ngữ quyết, quyết chung với sắc thái trang định, báo cáo, trọng; đơn, hợp + Từ xưng hô mang ý đồng ) nghĩa xã hội. - Câu văn: sử dụng kiểu câu trần thuật (Có những văn bản tuy dài nhưng kết cấu chỉ là một câu. Mỗi một ý quan trọng thường được tách ra và xuống dòng, viết hoa đầu dòng). - Không dùng biện pháp tu từ; kết cấu chặt chẽ, rõ ràng. - Cách trình bày: theo một kết cấu thống nhất, thường có 3 phần theo một khuôn mẫu nhất định. 2. Kiến thức Làm văn 2.1. Văn bản: là chuỗi lời nói miệng hay bài viết có chủ đề thống nhất, có liên kết, mạch lạc, sử dụng phương thức biểu đạt phù hợp để thực hiện mục đích giao tiếp. 2.2. Phương thức biểu đạt và các kiểu văn bản 2.2.1. Các phương thức biểu đạt: Để xác định chính xác kiểu văn bản, cần nắm vững những đặc điểm của phương thức biểu đạt:
8. STT Phương thức Đặc điểm biểu đạt 1 Tự sự Trình bày chuỗi sự việc liên quan đến nhau, sự việc này dẫn đến sự việc kia, cuối cùng có một kết thúc nhằm giải thích sự việc, tìm hiểu con người và thể hiện thái độ khen, chê. 2 Miêu tả Dùng các chi tiết, hình ảnh giúp người đọc hình dung được những đặc điểm nổi bật của một sự vật, cảnh vật, sự việc 3 Biểu cảm Trực tiếp hoặc gián tiếp bày tỏ tư tưởng, tình cảm, cảm xúc, thái độ, đánh giá của người viết với đối tượng được nói đến. 4 Thuyết minh Giới thiệu, trình bày, giải thích nhằm làm rõ đặc điểm cơ bản của một sự vật, hiện tượng, cung cấp tri thức khách quan về đối tượng. 5 Nghị luận Dùng lí lẽ và dẫn chứng để làm sáng tỏ luận điểm nhằm thuyết phục người đọc, người nghe về một tư tưởng, quan điểm. 6 Hành chính Trình bày văn bản theo một số mục đích nhất định nhằm truyền đạt những yêu cầu của cấp trên hoặc bày tỏ ý kiến, nguyện vọng của cá nhân hay tập thể tới cơ quan và người có quyền hạn giải quyết 2.2.2. Các kiểu văn bản Căn cứ vào phương thức biểu đạt, văn bản được chia thành các kiểu sau : văn bản tự sự, văn bản miêu tả, văn bản biểu cảm, văn bản nghị luận, văn bản thuyết minh, văn bản hành chính – công vụ. STT Kiểu Mục đích Đặc điểm văn bản giao tiếp 1 Văn bản Trình bày diễn biến - Văn bản tự sự được xây dựng trên hệ thống cốt truyện, tự sự sự việc nhân vật, xoay quanh các tình huống được giả định. 2 Văn bản Tái hiện trạng thái sự - Sử dụng các câu văn giàu hình ảnh miêu tả vật, con người... - Sử dụng các biện pháp tu từ: So sánh, nhân hóa, ẩn dụ... - Vận dụng kĩ năng liên tưởng, tưởng tượng, quan sát 3 Văn bản Bày tỏ tình cảm, cảm - Cảm xúc của người viết là yếu tố trọng tâm biểu cảm xúc - Từ ngữ, hình ảnh giàu tính hình tượng, biểu cảm cao - Trong văn bản biểu cảm, các tác giả thường sử dụng nhiều biện pháp khác nhau để thể hiện tình cảm, cảm xúc đồng thời khơi gợi tình cảm của người đọc. - Văn bản biểu cảm thường giàu nhạc tính 4 Văn bản Giới thiệu đặc điểm, - Tri thức khoa học chính xác, khách quan, hữu ích cho thuyết tính chất, phương con người minh pháp - Cách trình bày rõ ràng, chặt chẽ, khoa học - Sử dụng nhiều phương thức biểu đạt nhưng vẫn đảm bảo đặc trưng của văn bản thuyết minh. 5 Văn bản Trình bày quan - Hệ thống luận điểm, luận cứ rõ ràng, lô-gic chặt chẽ nghị luận điểm, tư tưởng, ý - Lí lẽ, dẫn chứng xác đáng, tiêu biểu thuyết phục kiến, đánh giá 6 Văn bản Nhằm truyền đạt - Từ ngữ: hành chính – công vụ hành những yêu cầu của - Kết cấu thường theo khuôn mẫu nhất định. chính – cấp trên hoặc bày tỏ công vụ ý kiến, nguyện vọng của cá nhân hay tập thể tới cơ quan và người có quyền hạn giải quyết 2.3. Các thao tác viết đoạn văn 2.3.1. Đoạn văn - Đoạn văn là một phần của văn bản, các câu trong đoạn văn phải liên kết chặt chẽ nhằm bộc lộ nội dung, các đoạn văn trong văn bản liên kết nhằm bộc lộ chủ đề của toàn văn bản. - Nội dung đoạn văn phải trình bày một ý tương đối trọn vẹn. 2.3.2. Bố cục và nhiệm vụ của đoạn văn - Mở đoạn: Nêu vấn đề
9. - Phát triển đoạn: Phát triển vấn đề đã nêu ở mở đoạn.Sử dụng các thao tác phân tích, chứng minh, giải thích, bình luận làm sáng tỏ vấn đề đã nêu. - Kết đoạn: Khẳng định vấn đề và nêu ra những sâu sắc nhất của em từ vấn đề. 2.3.3. Cách trình bày nội dung đoạn văn - Trình bày theo hướng diến dịch: câu chủ đề đứng ở đầu đoạn - Trình bày theo hướng quy nạp: Câu chủ đề đứng ở cuối đoạn - Trình bày theo cách tổng – phân – hợp * Lưu ý: Muốn trình bày theo các cách trên người viết phải xác định được câu chủ đề cho toàn đoạn, khái quát được nội dung vấn đề, diễn đạt rõ ràng, súc tích. 2.4. Các thao tác lập luận 2.4.1. Thao tác lập luận giải thích - Giải thích là làm rõ ý nghĩa của sự vật, hiện tượng, ý kiến Có thể giải thích cơ sở (từ khó, khái niệm, nghĩa đen, nghĩa bóng); giải thích nội dung ý kiến, vấn đề 2.4.2. Thao tác lập luận chứng minh - Chứng minh là đưa ra những cứ liêu, dẫn chứng xác đáng để làm sáng tỏ một lí lẽ, một ý kiến nhằm thuyết phục người đọc, người nghe tin tưởng vào vấn đề. Có thể đưa lí lẽ sau khi chọn dẫn chứng và đưa dẫn chứng; có thể thuyết minh trước rồi trích dẫn chứng sau. Khi cần thiết, phải phân tích dẫn chứng để lập luận chứng minh có sức thuyết phục hơn. 2.4.3. Thao tác lập luận phân tích - Phân tích là chia tách đối tượng thành nhiều yếu tố nhỏ để xem xét kĩ lưỡng nội dung và mối quan hệ bên trong của sự vật, hiện tượng. Lập luận phân tích cũng luôn gắn với các thao tác tổng hợp, khái quát. 2.4.4. Thao tác lập luận so sánh - So sánh là đối chiếu hai hay nhiều sự vật, hiện tượng nhằm chỉ ra nét khác nhau (so sánh tương phản) hoặc giống nhau (so sánh tương đồng). So sánh có thể rút ra những nhận xét chính xác, làm nổi bật vẻ đẹp và đóng góp riêng của tác phẩm văn học So sánh phải dựa trên cùng tiêu chí, bình diện, tránh khập khiễng, thiên lệch. 2.4.5. Thao tác lập luận bình luận - Bình luận là bàn bạc và đánh giá về sự đúng – sai, hay – dở, lợi – hại của một ý kiến, chủ trương, sự việc, con người, tác phẩm Muốn bình luận có hiệu quả cao, cần xác định đối tượng, giới thiệu, đề xuất ý kiến bình luận, vận dụng nhiều thao tác lập luận khác. 2.4.6. Thao tác lập luận bác bỏ - Bác bỏ là phê phán, phủ định một ý kiến, một quan điểm sai nào đó. Muốn ý kiến bác bỏ có sức thuyết phục, cần lập luận đầy đủ để chứng minh (Sai chỗ nào? Vì sao?). Có thể bác bỏ luận điểm (dùng thực tế hoặc suy luận); bác bỏ luận cứ (sai lầm trong lí lẽ và dẫn chứng); bác bỏ lập luận (sự mâu thuẫn, không nhất quán ). 2.4.7. Vận dụng kết hợp các thao tác lập luận - Viết văn nghị luận là thể hiện sự hiểu biết, nhận thức, khám phá về đối tượng nghị luận nhằm nâng cao trình độ, năng lực, giúp người khác cùng hiểu và tin vào vấn đề. Đồng thời người viết cũng thể hiện chính kiến, thái độ, sự đánh giá vấn đề; đưa những điều chỉnh tích cực nhằm nâng cao sự tiến bộ trong lĩnh vực văn học, văn hóa. Để thực hiện được các mục đích đó, người viết thường vận dụng, kết hợp nhiều thao tác lập luận. 3. Kiến thức văn học 3.1. Văn bản trong chương trình: Học sinh cần nắm chắc nội dung tư tưởng, đặc sắc nghệ thuật của các văn bản trong chương trình. 3.1. Văn bản ngoài chương trình: Học sinh cần có khả năng nắm bắt nhanh nhạy vấn đề để có thể tiếp cận văn bản mới. II. CÁC DẠNG BÀI CƠ BẢN 1. DẠNG 1: Đọc hiểu ở cấp độ nhận biết 1.1. Phương pháp chung 1.1.1. Nhận diện dạng bài (dấu hiện nhận biết dạng bài): Ở dạng bài đọc hiểu cấp độ nhận biết, thường xuất hiện các từ: xác định, chỉ ra, cho biết, sử dụng gì, nhận diện (ngôi kể, trình tự kể..), phát hiện chi tiết, nêu thông tin, liệt kê/ chỉ ra/ gọi tên (nhân vật giao tiếp, nội dung nào đó được nhắc đến trong văn bản...). Cụ thể như: - Xác định phong cách ngôn ngữ văn bản: Phong cách ngôn ngữ sinh hoạt, phong cách ngôn ngữ khoa học, phong cách ngôn ngữ nghệ thuật: phong cách ngôn ngữ chính luận, phong cách ngôn ngữ hành chính, phong cách ngôn ngữ báo chí.
10. - Xác định các phương thức biểu đạt của văn bản: Tự sự (kể, tường thuật), miêu tả, biểu cảm, nghị luận, thuyết minh, hành chính - công vụ - Xác định các phương thức kết cấu (cách diễn đạt): Diễn dịch, quy nạp, song hành, móc xích, tổng – phân – hợp. - Xác định thể thơ của văn bản. - Xác định biện pháp tu từ chủ yếu của văn bản. - Xác định thao tác lập luận chính của văn bản. - Xác định nhân vật giao tiếp. - Xác định giọng điệu - Nhận diện được ngôi kể, trình tự kể - Phát hiện chi tiết, hình ảnh có trong văn bản - Chỉ ra lỗi sai trong văn bản: Lỗi về câu (lỗi cấu tạo câu, lỗi dấu câu, lỗi liên kết câu); lỗi về từ (lặp từ, từ không đúng nghĩa, từ không phù hợp phong cách); lỗi đoạn văn (lỗi về nội dung, lỗi về hình thức, lỗi lập luận); lỗi chính tả (lỗi do phát âm, lỗi do không nắm vững quy tắc chính tả) 1.1.2. Cách làm - Đọc kĩ đề bài, gạch chân từ khóa, quan trọng để xác định đúng nội dung yêu cầu cần trả lời. - Thông thường, thông tin trả lời đã nằm sẵn trên ngữ liệu văn bản đã cho, hoặc dựa vào những biểu hiện dễ nhận biết trên bề mặt câu chữ là có thể dễ dàng trả lời được (dựa vào đặc trưng của phương thức biểu đạt/thao tác lập luận/biện pháp tu từ... để xác định phương thức biểu đạt/ thao tác lập luận/ biện pháp tu từ...). - Với dạng bài đọc hiểu ở cấp độ nhận biết, học sinh chỉ cần trả lời tự luận ngắn gọn, trực tiếp vào đúng yêu cầu của đề. Đề hỏi gì trả lời đúng nội dung đó. Tránh việc phân tích cụ thể, lan man, dài dòng (vì như vậy vừa không được cộng thêm điểm lại mất thêm thời gian rất lãng phí). - Cách trả lời dễ nhất là bỏ từ để hỏi (nào, gì...), các từ mệnh lệnh (chỉ ra, xác định...) trong câu hỏi, thay bằng từ là vào cuối câu và thêm nội dung (đáp án) trả lời. 2. DẠNG 2: Đọc hiểu ở cấp độ thông hiểu 2.1. Phương pháp chung 2.1.1. Nhận diện dạng bài (dấu hiện nhận biết dạng bài): Dạng bài đọc hiểu ở cấp độ thông hiểu thường xoay quanh các yêu cầu như: - Xác định nội dung chính của văn bản? - Phân tích/ chỉ ra hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ được sử dụng? - Nhận xét về thái độ/ quan điểm của người viết qua văn bản? - Đặt nhan đề/ hoặc đặt nhan đề khác cho văn bản? - Lý giải, nhận xét, đánh giá được ý nghĩa và tác dụng của các từ ngữ, hình ảnh, chi tiết nghệ thuật, câu văn, các biện pháp tu từ... - Phân tích giọng kể, ngôi kể đối với việc thể hiện nội dung văn bản - Hiểu, phân tích được ý nghĩa nhan đề... - Hiểu nội dung chính và các thông tin quan trọng của văn bản; hiểu ý nghĩa của văn bản 2.1.2. Cách làm - Đọc kĩ đề bài, gạch chân từ khóa, quan trọng, xác định đúng nội dung cần trả lời. - Trả lời tự luận ngắn. Với những câu hỏi cần lý giải, học sinh cần đưa ra được lí lẽ, dẫn chứng phù hợp, thuyết phục. - Ở dạng bài này, học sinh cần đáp ứng yêu cầu cao hơn (thông hiểu), chứ không chỉ là nhận biết đơn thuần. Để làm được các câu hỏi đọc hiểu dạng thông hiểu, học sinh cần đọc kĩ văn bản, tóm tắt được văn bản và nắm được nội dung tư tưởng chủ đạo của văn bản. * Câu hỏi: Đoạn thơ trên cho em biết gì về phẩm chất đáng quý của bầy ong * Hướng dẫn trả lời: Những phẩm chất đáng quý của bầy ong: cần cù làm việc, tìm hoa gây mật, để lại hương thơm vị ngọt cho đời. → Nhận xét: Để trả lời câu hỏi dạng này, học sinh cần đọc kĩ văn bản, gạch chân từ ngữ/chi tiết/hình ảnh quan trọng để tìm ra nội dung đáp án đủ và đúng nhất. Các em cần căn cứ vào văn bản để trả lời, không dựa vào kiến thức vốn có của bản thân về vấn đề được hỏi để trả lời. 3. DẠNG 3: Đọc hiểu ở cấp độ vận dụng thấp 3.1. Phương pháp chung 3.1.1. Nhận diện dạng bài - Trình bày cảm nhận/suy nghĩ về từ ngữ/ hình ảnh hay quan điểm nào đó trong văn bản đã cho - Lựa chọn một trong nhiều quan điểm đưa ra, có kiến giải hợp lý. - Đống ý hay không đồng ý với quan điểm của tác giả, vì sao.
11. - Suy nghĩ về vấn đề xã hội nào đó liên quan đến văn bản đã cho (giải quyết tình huống cụ thể) - So sánh, liên hệ với tác phẩm khác cùng đề tài, hoặc thể loại, phong cách tác giả (về phương diện nội dung hoặc nghệ thuật) 3.1.2. Cách làm - Trả lời tự luận ngắn - Đọc kĩ đề bài, gạch chân từ khóa, quan trọng, nắm được nội dung tư tưởng của văn bản, xác định đúng nội dung cần trả lời, huy động kiến thức vốn có của bản thân để giải quyết, làm sáng tỏ vấn đề (có thể là trình bày suy nghĩ về vấn đề trực tiếp trong văn bản hoặc là vấn đề liên quan đến văn bản). 4. DẠNG 4: Đọc hiểu ở cấp độ vận dụng cao 4.1. Phương pháp chung 4.1.1. Nhận diện dạng bài - Trình bày những kiến giải riêng, phát hiện, sáng tạo của bản thân về văn bản (Theo anh/ chị cần làm gì.../ a... cần có những phẩm chất nào....) - Biết tự đọc và khám phá các giá trị của một văn bản mới cùng thể loại - Suy nghĩ của anh/chị về nội dung câu chuyện? Rút ra thông điệp từ câu chuyện/bài thơ?. Từ câu chuyện/ bài thơ trên, anh/chị rút ra được bài học gì cho bản thân. - Viết đoạn văn ngắn (5 – 7 dòng) về thông điệp/ bài học được rút ra từ câu chuyện/bài thơ...? 4.1.2. Cách làm - Đọc kĩ đề bài, gạch chân từ khóa, quan trọng, xác định đúng nội dung chủ đề của văn bản hay bài học được rút ra từ văn bản. - Đưa ra những ý kiến riêng về tác phẩm, vận dụng vào tình huống, bối cảnh thực tế để nâng cao giá trị sống cho bản thân. - Nội dung chủ đề/ bài học đưa ra phải phù hợp, gắn với văn bản đã cho. - Trả lời tự luận ngắn, viết thành đoạn văn ngắn (nếu đề yêu cầu). Học sinh có thể dựa vào cấu trúc chung của bài nghị luận xã hội để triển khai ý cho đoạn văn. Vì những vấn đề đặt ra trong đề bài thường là những nội dung xã hội nóng, có ý nghĩa thiết thực. → Lưu ý: - Với dạng bài đọc hiểu ở cấp độ vận dụng cao, học sinh cần nhanh nhạy nắm bắt được thông điệp của văn bản. Muốn vậy, các em phải có vốn sống phong phú, khả năng nắm bắt, đánh giá, khái quát vấn đề. Để có được điều này, học sinh cần thường xuyên cập nhật, bổ sung, mở rộng kiến thức về đời sống xã hội, đặc biệt là những vấn đề nóng, liên quan, có ý nghĩa thiết thực, ảnh hưởng tới bản thân... được gợi ra từ văn bản. - Vận dụng tri thức đọc hiểu để tạo lập văn bản theo yêu cầu: Kĩ năng viết đoạn văn (diễn dịch/quy nạp... (5 – 7 dòng) về nội dung nào đó liên quan đến văn bản. - Ngoài ra, nội dung trong cấu trúc chung của bài văn nghị luận xã hội (nghị luận về tư tưởng đạo lí: giải thích, bình luận, chứng minh, bác bỏ; nghị luận về hiện tượng xã hội: thực trạng, nguyên nhân, hậu quả, giải pháp) cũng là những gợi dẫn quan trọng để học sinh có thể phát triển ý trong đoạn văn của mình một cách phù hợp nhất. Đồng thời, các em có thể vận dụng, liên hệ bản thân Như vậy, để có thể làm tốt bài Đọc hiểu trong, học sinh cần nắm chắc kiến thức cơ bản (về tiếng Việt, làm văn, văn học...), có kiến thức sâu rộng về các vấn đề xã hội, có khả năng tư duy, khái quát, nhạy bén, nhanh nhạy trong nắm bắt vấn đề; có kĩ năng viết đoạn theo yêu cầu... Công việc này cần được rèn luyện thường xuyên, liên tục. B PHẦN TỰ LUẬN I. Một số vấn đề lí thuyết 1. Truyền thuyết Truyện An Dương Vương và Mỵ Châu, Trọng Thuỷ: Cần nắm được: - Đặc điểm của thể loại truyền thuyết: lịch sử được kể lại trong truyền thuyết đã được khúc xạ qua những hình tượng nghệ thuật đậm màu sắc thần kì làm nên sức hấp dẫn của truyện. - Phân tích được nhân vật: An Dương Vương, Mỵ Châu, và chi tiết: ngọc trai giếng nước. - Ý nghĩa của truyện: từ bi kịch mất nước của cha con An Dương Vương và bi kịch tình yêu của Mỵ Châu-Trọng Thuỷ, nhân dân muốn rút và trao truyền lại cho thế hệ sau bài học lịch sử về ý thức đề cao cảnh giác với âm mưu của kẻ thù xâm lược trong công cuộc giữ nước. 2. Truyện cổ tích Tấm Cám: cần nắm được: - Phân loại truyện cổ tích: gồm ba loại: cổ tích về loài vật, cổ tích thần kì, cổ tích sinh hoạt. - Đặc trưng của truyện cổ tích thần kì: có sự tham gia của nhiều yếu tố thần kì vào tiến trình phát triển của truyện.
12. - Tóm tắt được cốt truyện. - Diễn biến mâu thuẫn xung đột giữa Tấm và mẹ con Cám khi ở trong gia đình và ngoài xã hội. - Ý nghĩa của quá trình biến hoá của Tấm( từ kiếp người→ hoá kiếp liên tiếp thành con vật, cây, đồ vật→ trở về kiếp người): thể hiện sức sống, sức trỗi dậy mãnh liệt của con người trước sự vùi dập của kẻ ác. Đây là sức mạnh của thiện thắng ác. - Đặc sắc nghệ thuật: thể hiện ở sự chuyển biến của Tấm: từ yếu đuối, thụ động đến kiên quyết đấu tranh giành lại sự sống và hạnh phúc cho mình. 3. Ca dao than thân, yêu thương tình nghĩa: * Bài 1: - Nội dung: là lời than của người phụ nữ về thân phận nhỏ bé, đắng cay, tội nghiệp. - Nghệ thuật: so sánh. * Bài 4: - Nội dung: thể hiện nỗi nhớ thương da diết của cô gái đối với người yêu. Đồng thời đó còn là niềm lo âu về hạnh phúc lứa đôi. - Nghệ thuật: các hình ảnh biểu tượng (khăn, đèn, mắt), lặp cú pháp. * Bài 6: - Nội dung; khẳng định sự gắn bó thuỷ chung của con người. - Nghệ thuật: hình ảnh biểu tượng: gừng cay- muối mặn. II. Một số đề luyện tập Câu 1: Hóa thân vào nhân vật An Dương Vương ( hoặc) Mị Châu kể lại cuộc đời mình? Câu 2: Cảm nhận về nhân vật Mị Châu và hình ảnh ngọc trai – giếng nước. Câu 3: Hóa thân vào nhân vật Tấm trong truyện cổ tích Tấm Cám kể lại cuộc đời mình? Câu 4: Đặc sắc của truyện Tấm Cám là sự chuyển biến trong tính cách của nhân vật Tấm. Hãy làm sáng tỏ điều đó. Câu 5: Vẻ đẹp của người phụ nữ trong câu ca dao: Thân em như tấm lụa đào Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai Câu 6: Nỗi niềm tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài ca dao số 4 thuộc chùm ca dao than thân, yêu thương, tình nghĩa: Khăn thương nhớ ai Câu 7: Cảm nhận về bài ca dao: Muối ba năm muối đang còn mặn Gừng chín tháng gừng hãy còn cay Đôi ta nghĩa nặng tình dày Có xa nhau đi nữa cũng ba vạn sáu ngàn ngày mới xa ------------------------- Hết ---------------------------